winq awards 2026

Winaar Winq Culture Award 2026: Roze Filmdagen

Al bijna dertig edities toont Roze Filmdagen queer verhalen op het grote doek

Beeld: Dario & Misja

Martijn Tulp Martijn Tulp

24-09-2026

Leestijd: 2 min

Al bijna dertig edities toont Roze Filmdagen queer verhalen op het grote doek. Het festival biedt herkenning, maar schuwt ook woede en ongemak niet. Daarom ontvangt het de Winq Culture Award 2026.

Wat in 1996 klein en underground begon, groeide uit tot het grootste en langstlopende lgbtq+-filmfestival van Nederland. Voor de dertigste editie in 2027 worden ruim 140 films uit ongeveer veertig landen verwacht. Ook rekent het festival op meer dan tienduizend bezoekers. Belangrijker is wat er in de zalen gebeurt: mensen zien zichzelf eindelijk als hoofdpersoon.

“In Filmhuis Cavia dachten mensen: wij willen onszelf en onze verhalen óók op het grote scherm zien”, vertelt festivaldirecteur Werner Borkes. “Er was bijna geen enkele queer film in de bioscoop of op televisie te zien. Het was noodzakelijk om overal films vandaan te halen.”

gevoel van community

Het festival had aanvankelijk als ondertitel ‘Het Amsterdam Gay & Lesbian Film Festival’. Na verloop van tijd werd de naam inclusiever, net als het programma. “Iedere identiteit en seksuele oriëntatie moet vertegenwoordigd zijn. Iedereen die zich bij de community thuis voelt, moet zichzelf in een film kunnen terugvinden.”

Dat gevoel kent Borkes zelf van zijn eerste bezoek. “Ik dacht: hier hoor ik thuis. Dit zoek ik in de community.” Het festival biedt verwantschap in de zaal én op het doek. “Je kunt jezelf zien als een volwaardig mens: ik besta, want ik ben ook op het grote doek te zien.”

“je kunt jezelf zien als een volwaardig mens: ik besta, want ik ben ook op het grote doek te zien”

“Het is fijn om te zien: wij zijn fantastische mensen in alle kleuren en maten. Wij zijn ook helden.” Film mag bovendien schuren. “Bijna iedere film brengt iets teweeg, van ontroering tot woede. Dat mag ook. De kracht is dat mensen met die emoties weer verder met elkaar in discussie gaan.”

Roze Filmdagen vertoont niet alleen films, maar helpt die inmiddels ook ontstaan. Via een fictiecompetitie ontvangen in Nederland woonachtige queer filmmakers geld voor een eigen productie. “Ik zou graag zien dat we een nog belangrijkere steun voor filmmakers worden. Er valt nog heel veel te delen.”

“moet dat nou?”

De vanzelfsprekende plek voor lgbtq+-verhalen in reguliere bioscopen blijft beperkt. Intussen groeit de weerstand. “Een paar jaar geleden werden onze posters met graffiti beklad. Dat was een duidelijk signaal: jullie mogen er niet zijn. We horen ook regelmatig: moet dat nou, een queer filmfestival?”

Voor Borkes is die vijandigheid geen reden om voorzichtiger te programmeren. “Het wordt moeilijker om sponsoren te vinden, maar dat is juist meer reden om door te gaan. Voor het publiek blijft het noodzakelijk dat queer content zichtbaar is.”

groots jubileum

De dertigste editie in 2027 wordt geen bescheiden verjaardagsfeestje. “Time flies when you’re having fun. We gaan het groots aanpakken en plakken er waarschijnlijk een dag aan vast. Het is elk jaar al lastig om alle films binnen twaalf dagen te proppen.” Veel houdt hij nog geheim. “Maar het wordt groot en meeslepend.”

De award voelt als erkenning voor het hele team. “We willen een retegoed festival neerzetten en iets bijdragen aan de community. We werken er superhard aan. Dan is het fijn als die waardering zwart op wit wordt uitgesproken.”

winq culture award

De Winq Culture Award bekroont een culturele organisatie die queer verhalen zichtbaar maakt. Al bijna dertig edities laat Roze Filmdagen zien wat er gebeurt wanneer onze community niet tot bijrol wordt veroordeeld.

Video: Roy Schepers / Rocketstories
MUAH: Emma Blok