Winq-columnist Milan van Waardenburg over het belang van zichtbaarheid, vroeger en nu

In zijn eerste column voor Winq schrijft Milan van Waardenburg over de kracht van zichtbaarheid. Hij blikt terug op zijn eigen jeugd en laat zien waarom representatie voor de queer community nog altijd van grote betekenis is.

Er was eens een klein Limburgs jongetje dat onder het genot van twee beschuiten met hagelslag nietsvermoedend voor de tv zat. Half slaapdronken ergerde hij zich aan het feit dat het journaal nog door de woonkamer galmde. Het was immers tijd voor Sesamstraat. Zijn honger won het van de strijd met de afstandsbediening en dus ging hij de beschuiten te lijf. Hoe eten volwassen mensen dit eigenlijk? dacht hij, terwijl de hagelslag alle kanten op ketste.

Hij wilde net aan zijn tweede beschuit beginnen toen het tv-scherm zijn aandacht trok. De reflectie van een regenboogvlag vulde de woonkamer met een warme gloed. Het jongetje liet zijn beschuit voor wat het was en werd gevangen door de beelden van een uitbundige botenparade. Mannen in jurken. Neonroze opblaaspiemels. Kussende vrouwen. Mensen die ergens bij leken te horen, zonder dat hij precies begreep waarnaar hij keek.

Hij had niet door dat zijn moeder ondertussen naast hem was komen zitten. Ze streelde zijn rug terwijl zij zag wat hij vijftien jaar later pas zou zien. Voor de jongen leek de tijd even stil te staan.

‘‘Mag ik ook op zo’n regenboogboot, mama?’’

Zijn moeder kreeg waterige ogen. Ze gaf hem een kus op zijn voorhoofd.

‘‘Ooit sta jij ook op een regenboogboot, lieverd.’’

Kon dat jongetje maar een kleine glimp van de toekomst vangen. Hoe hij, met een verlovingsring aan zijn vinger, op een regenboogboot zijn grote liefde met betraande ogen een ‘Happy Pride, baby’ toewenst. Hoe opnieuw de tijd even stil lijkt te staan. Dat er nu, tussen de mannen in jurken en de roze opblaaspiemels, een plek is voor hem. Een plek waar hij zich veilig voelt. En geliefd. Geliefd zoals zijn kleurrijke voorbeelden dat waren, op dat ene moment toen het ongecontroleerd hagelslag regende op zijn bord.

Op een druilige donderdagochtend slenter ik door een verlaten Reguliersdwarsstraat. De stilte voelt tijdelijk, alsof de stad zich langzaam klaarmaakt voor wat eraan komt. Alsof alles even wordt ingehouden, voordat het straks weer mag uitbarsten. Over een paar weken keert het kleurrijkste protest weer terug. Ik vraag me af wat mijn bijdrage dit jaar zal zijn.

Afgelopen jaar kreeg ik meer doodsbedreigingen in mijn DM’s dan ooit. Berichten van anonieme internettrollen die met opvallend veel toewijding hun gal bij me komen uitspugen. Al weet ik heus wel dat ook zij gewoon een beetje liefde nodig hebben, vraag ik me toch af hoe dit precies bovenaan iemands to-do lijst belandt. Onze brievenbus werd bekrast met het woord GAY. Op zich geen leugen. We zijn zonder meer het kleurrijkste koppel van de flat, maar tussen al die honderd andere brievenbussen hangt de onze er nu eenzaam en verminkt bij, agressief bekrast, opnieuw door een anonieme dader. De absolute klapper op de vuurpijl was de uitnodiging voor een ‘genezingsritueel’. Alsof er iets aan mij gerepareerd moest worden. Alsof iemand beter wist wie ik moest zijn. De dader was dit keer geen internettrol of anonieme brievenbusbekrasser. Nee, hij had een gezicht. Vriendelijk, maar bezorgd. Zo liet ik hem ook achter, in de hoop dat onze community sterk genoeg is om niet ten prooi te vallen aan deze misselijkmakende idioterie.

Ik begrijp nu wat ik toen niet kon plaatsen. Dat wat voor mij ooit een ongrijpbaar beeld was op een scherm, nu voor iemand anders het verschil maakt. Omdat zichtbaarheid niet vanzelfsprekend is. Omdat het, hoe feestelijk ook, nog altijd een vorm van verzet blijft.

Misschien zwaai ik daarom wel harder dan ooit, in de hoop dat ergens, in een woonkamer waar het hagelslag regent en een liefdevolle moederhand opnieuw een rug streelt, een kind zit dat nog geen woorden heeft voor wat het voelt, maar wel ziet dat het bestaat.

Milan van Waardenburg is musicalacteur en zanger. Eens in de twee maanden verschijnt er een column op Winq.nl.