20 queer documentaires die je nu kunt streamen
Van ballroom tot barricade
Zin in een goede documentaire? Op Netflix, HBO Max, NPO Start en YouTube vind je volop indrukwekkende lhbtiqa+-documentaires. Over de ballroomcultuur, trans representatie, bijzondere liefdesverhalen en de strijd voor gelijke rechten. Van Disclosure en The Death and Life of Marsha P. Johnson tot Circus of Books: dit zijn 20 documentaires die je nu kunt streamen.
the rocky horror picture show 50th anniversary celebration
2025 - YouTube - 37 minuten
in 1975 verscheen de film the rocky horror picture show, waarin het keurige koppel brad en janet met autopech in een bizarre wereld belandt die wordt bevolkt door excentrieke figuren. zoals dr. frank-n-furter - een extravagante wetenschapper in drag die afkomstig is van de planeet transsexual, in the galaxy of transylvania. die heeft rocky tot leven gewekt, een kunstmatige, gespierde man die brad en janet aan de hand van muzikale extravaganzaís in een overdaad aan seks, satire en camp blootstelt. de film was en is nog steeds een viering van seksuele vrijheid, diversiteit en zelfexpressie. de film is na vijftig jaar een regelrechte cultklassieker, zoals te zien is in deze korte documentaire.
i'm your venus
2024 - Netflix - 84 minuten
Trans icoon Venus Xtravaganza was een van de gezichten van Paris is Burning, de beroemde documentaire over de ballroomcultuur in New York uit 1991. Toen die verscheen, was ze al overleden: in 1988 werd ze vermoord en onder een matras verstopt in een hotelkamer in Manhattan. Haar biologische broers John, Joe en Louie Pellagatti bundelen de krachten met haar gekozen familie van de House of Xtravaganza om de moord te reconstrueren. Ook gaan ze in op de sensatiezucht rond de dood van Venus.
the death and life of marsha p. johnson
2017 - Netflix - 105 minuten
Marsha P. Johnson wordt ook wel ‘de Rosa Parks van de lhbtiqa+-beweging’ genoemd. Als zwarte trans vrouw vocht ze voor de rechten van de Amerikaanse queer gemeenschap en was een van de gezichtsbepalende strijders tijdens de Stonewall-rellen in New York waarbij activisten een statement maakten tegen het politiegeweld en terugvochten. Later richtte ze een organisatie op die dakloze trans jongeren hielp. In 1992 werd haar lichaam gevonden in de Hudson-rivier, maar er bestaat nog altijd twijfel of het zelfmoord was. Activist Victoria Cruz probeert te achterhalen wat er écht gebeurd is.
the dads
2023 - Netflix - 11 minuten
In een korte schets over vaderschap, broederschap en mannelijkheid trekken vijf vaders van transgender kinderen eropuit om een weekend te gaan vissen in het landelijke Oklahoma. Ze zijn er op uitnodiging van Dennis Shepard, de vader van de vermoorde homoseksuele student Matthew Shepard. Samen delen ze hun onvoorwaardelijke liefde voor hun kinderen, dwars door alle raciale, geografische en generatiegrenzen heen.
disclosure
2020 - Netflix - 107 minuten
Hoe is het gesteld met de weergave van transgender personen in films en op tv? Disclosure laat aan de hand van oude filmfragmenten uit onder meer A Florida Enchantment (1914), Dog Day Afternoon (1975), The Crying Game (1992) en Boys Don’t Cry (1999) zien hoe Hollywood door de jaren heen met trans representatie is omgegaan. Prominente trans acteurs als Laverne Cox, Chaz Bono en MJ Rodriguez plaatsen bekende scènes en iconische personages in de context van toen, maar laten tegelijkertijd zien welke gevoelens deze beelden nu oproepen.
a secret love
2020 - Netflix - 82 minuten
al bijna zeven decennia zijn terry donahue en pat herschel samen. terry speelde professioneel honkbal en was de inspiratie voor de film a league of their own uit 1992, maar daarin was niets te zien van haar werkelijke liefdesleven, omdat zij en haar partner pat het grootste deel van hun leven in de kast bleven. a secret love maakt dit nu goed. te zien is hoe de twee elkaar ontmoetten, hoe ze hun conservatieve families vertelden dat ze samen zijn en hun worsteling met de vraag of ze al dan niet moesten trouwen. een ontroerend en intiem verhaal over de veerkracht van hun liefde, ondanks de moeilijkheden van ouder worden en ziekte.
last call
2023 - HBO Max - 209 minuten
De volledige titel van Last Call: When a Serial Killer Stalked Queer New York verklapt meteen waar deze vierdelige docuserie over gaat. Richard Rogers was een verpleegkundige die in de jaren tachtig en negentig pianobars bezocht in NYC, waar hij zijn kwetsbare slachtoffers ontmoette om ze te drogeren en vermoorden. Centraal staat het falen van de politie en de overheid, die weinig interesse toonde in een doelgroep die bestond uit homoseksuele mannen in een tijd dat de hiv- en aidscrisis om zich heen greep. Feit werd bovendien fictie in het negende seizoen van American Horror Story, getiteld NYC. Hierin stond een gedramatiseerde versie van Rogers en zijn slachtoffers centraal (te zien op Disney Plus).
cashing out
2025 - YouTube - 40 minuten
In het begin van de jaren tachtig was er nog geen enkele medicatie beschikbaar voor mensen met hiv of aids. Investeerders dachten hier slim op in te springen en namen levensverzekeringen over van de patiënten. Wanneer de zieke persoon kwam te overlijden, streek die investeerder de verzekeringsuitkering op. In Cashing Out is een van de eerste naargeestige uitwassen te zien waarmee slachtoffers van hiv en aids te maken kregen.
ik zeg je eerlijk
2024 - NPO Start - 25 minuten
Jarenlang was Peter van Maaren docent aan het Regio College Zaandam. Hij maakte geen geheim van zijn seksualiteit en schreef in 2004 het boek Mijn meester is homo. Inmiddels heeft hij zich bekeerd tot de islam en is hij geen docent meer. Hij geeft nu workshops over seksuele en religieuze diversiteit op basis- en middelbare scholen. Dat hij gay is, vinden enkele leerlingen raar. Wat veel leerlingen lastiger vinden, is waarom hij zich als homo heeft bekeerd tot de islam. Maar samen komen ze er wel uit.
the andy warhol diaries
2022 - Netflix - 398 minuten
Andrew Warhola is de uitvinder van de pop art. Zijn zeefdrukken met de konterfeitsels van Marilyn Monroe, Elizabeth Taylor en andere prominenten (Beatrix! Michael Jackson!) zijn wereldberoemd, net als zijn series met de soepblikken van Campbell's. Maar Andy Warhol, zoon van Slowaakse ouders en opgegroeid in de VS, was zo veel meer dan dat. Nadat hij in 1968 werd neergeschoten door iemand uit zijn eigen entourage, besloot hij zijn leven en gevoelens vast te leggen op film en papier. Die dagboekbeelden en -teksten vormen de basis voor een zesdelige documentaireserie, die zijn aangevuld met archiefmateriaal en interviews met Rob Lowe (als jonge god zijn oogappel), fotomodel Jerry Hall (tevens ex van Mick Jagger en een van zijn muzen), de excentrieke regisseur John Waters en meer. Bizar om te zien zijn de beelden van Warhol die op latere leeftijd fotomodel werd en mooi is de terugblik op zijn intense vriendschappen met street art-kunstenaars Keith hHaring (op wie Warhol heimelijk stikjaloers was) en Jean-Michel Basquiat (op wie hij een crush had). Ronduit tragisch is dan weer de wijze waarop hij zijn beide grote liefdes verloor. En dan gaat het ook nog eens heel veel over zijn werk als kunstenaar.
father figure
2019 - NPO Doc - 25 minuten
Guilliano is 26 jaar als Bibi Fadlalla hem portretteert voor haar film Father Figure, die gaat over de Rotterdamse vogue-dansgemeenschap. Voor jonge zwarte homoseksuele mannen kan het moeilijk zijn een weg te vinden in deze wereld, zo ook voor Guilliano. Hij was onzeker over zichzelf, tot hij de ballroomcultuur ontdekte. In deze korte docu vertellen Guilliano en zijn vrienden over hun ervaring met racisme, homofobie en uitsluiting in het dagelijks leven. Deze jonge, zwarte gays ontsnappen aan de dagelijkse realiteit door te voguen in deze poëtische film met betoverende onderwaterscènes.
outstanding
2024 - Netflix - 99 minuten
Documentaires hebben de naam vaak nogal zwaar op de hand te zijn – zie ook de heftige verhalen elders in deze lijst. Maar gelukkig mag er ook gelachen worden. Outstanding onderzoekt de geschiedenis van queer stand-up comedy als aanjager van sociale verandering in de afgelopen vijf decennia. Deze film laat zien hoe queer comedians - al dan niet bewust - de wereld hebben helpen veranderen, grap voor grap. De hele queer comedy royalty komt voorbij, van Lily Tomlin en Sandra Bernhard tot Wanda Sykes, Eddie Izzard, Hannah Gadsby, Tig Notaro, Rosie O'Donnell, Margaret Cho, Bob the Drag Queen en Trixie Mattel.
murder in glitterball city
2025 - HBO Max - 149 minuten
Louisville in de Amerikaanse staat Kentucky is de geboorteplaats van de beroemde glitterbal. Het is echter ook de locatie van een duister moordverhaal in de lokale regenbooggemeenschap, dat wordt ontrafeld in deze tweedelige true crime-serie. Een landhuiseigenaar en zijn mannelijke ex-geliefde staan terecht voor de moord op een man, die werd aangetroffen in de kelder van hun landhuis. De twee wijzen naar elkaar als dader, maar wat is de ware toedracht van de moord? In hun zoektocht stuiten de makers op ongemakkelijke klassenverschillen, privileges en die eerdergenoemde vergiftigde relaties.
breaking walls
2025 - NPO Start - 22 minuten
Hoi Yi is een queer man die tussen twee werelden leeft. In China is hij een gearrangeerd huwelijk aangegaan, maar in Nederland heeft hij een relatie met een man. Nadat Hoi Yi’s vrouw van hem is gescheiden, hoopt zijn partner Fred dat hij eindelijk Hoi Yi’s ouders zal ontmoeten. Lukt het Hoi Yi om zijn zelfcensuur te doorbreken? En wat doen zijn ouders, nu de komst van dat kleinkind ineens een stuk minder realistisch is geworden? Breaking Walls is een prachtig geanimeerde film van Jan-Dirk Bouw.
de roze supporters
2022 - NPO Start - 166 minuten
Voetbal en homoseksualiteit gaan niet bepaald hand in hand. In de stadions schallen regelmatig homofobe spreekkoren en sommige spelers weigeren zich uit te dossen met regenboogemblemen. Desondanks is er een groep voetbalsupporters die zich identificeert als lhbtiqa+ en gezamenlijk strijdt om homofobie uit de voetbalstadions te bannen. Dat gaat helaas gepaard met doodsbedreigingen en brandstichting, zo is te zien in de vierdelige docuserie De Roze Supporters. Nadat onveilige situaties zijn ontstaan, vinden de Roze Règâhs van ADO Den Haag en de Roze Kameraden van Feyenoord het tijd om steun te zoeken bij de KNVB.
pray away
2021 - Netflix - 101 minuten
Conversietherapie is vanaf 1 januari 2027 officieel verboden in Nederland, maar in de VS is het nog aan de orde van de dag. Dat is al jaren het geval, zo is te zien in Pray Away waarin vijf mannen vertellen over hun worsteling met homoseksualiteit binnen de evangelische kerk in de jaren zeventig. Ze vormden een studiegroep waarmee ze anderen ervan wilden overtuigen hun 'homoseksuele levensstijl' te verlaten, maar in Pray Away is te zien dat dit niet werkte. Sterker nog: de studieleiders zelf kwamen ook nooit af van hun 'geheime gevoelens'.
when chueca dies
2025 - NPO Doc - 94 minuten
Chueca is een wijk in hartje Madrid die de thuishaven is van trans personen, dragqueens, pasgetrouwde lesbiennes en immigranten. Helaas is deze melting pot ook hét voorbeeld van de afnemende tolerantie voor de lhbtiqa+-gemeenschap in Spanje. De afgelopen jaren ligt de wijk, door het veranderende haatzaaiende politieke klimaat, onder een vergrootglas van tegenstanders. When Chueca Dies portretteert een stoet personen. In een reeks gedramatiseerde scènes stappen die hoofdpersonen regelmatig uit hun eigen bestaan om de rol van hun vijanden aan te nemen.
mucho mucho amor
2020 - Netflix - 96 minuten
Met zijn Liberace-achtige verschijning was Walter Mercado tientallen jaren een graag geziene gast in tv-talkshows. Hij was astroloog, had lak aan de gendernormen en boeide dagelijks meer dan 120 miljoen Latijns-Amerikaanse kijkers met zijn extravantie en positiviteit. Toen verdween hij plotseling uit de openbaarheid. Wat is er gebeurd?
circus of books
2019 - Netflix - 92 minuten
Gay pornoshop Circus of Books was meer dan 35 jaar lang dé plek voor de regenbooggemeenschap om elkaar te ontmoeten. Wat niet veel klanten wisten, was dat de winkel werd gerund door Karen en Barry Mason, een heteroseksueel echtpaar met drie kinderen die religieus werden opgevoed en niets afwisten van de zaak van hun ouders. De Masons hielden hun werk ook geheim voor familie en vrienden, wat moeilijk werd toen een hele generatie gewaardeerde werknemers verdween als gevolg van de hiv- en aidsepidemie. Dochter Rachel Mason vraagt zich in deze docu af hoe het kan dat haar ouders, de minst radicale mensen die ze kent, konden uitgroeien tot de grootste distributeurs van gay porno in de VS, en hoe het mogelijk was dat karen zo negatief reageerde op de coming-out van haar eigen zoon.
growing up gay
2017 - Netflix - 59 minuten
‘Years & Years’-zanger Olly Alexander vertelt over de strijd tegen zijn angststoornissen en depressies. In Growing Up Gay onderzoekt hij waarom zo veel mensen binnen de regenbooggemeenschap kampen met mentale problemen. In onze samenleving kun je inmiddels trouwen, er zijn gelijke rechten, een coming-out gaat vaker goed dan niet, en toch kampt 40% van de queer personen met issues op mentaal vlak, vergeleken met 25% bij onze hetero soortgenoten. Hoe dat kan? Dat is de vraag waarop Olly een antwoord probeert te vinden.
