Schrijnende verhalen: regering-Trump deporteert lhbtiqa+-vluchtelingen naar vijandige landen in Afrika

Er zijn zeker veertig gevallen bekend van lhbtiqa+-vluchtelingen die zich veilig waanden in de Verenigde Staten, maar zijn uitgezet naar landen in Afrika waar homoseksualiteit strafbaar is of die vijandig staan tegenover queer personen. Lees hier over het lot van Latifou, die zich veilig waande maar is teruggestuurd.

In een uitvoerig artikel heeft persbureau Reuters het lot in kaart gebracht van veertig lhbtiqa+-vluchtelingen die hun heil hadden gezocht in de Verenigde Staten. Deze migranten hadden wettelijke bescherming gekregen in de VS nadat ze hun land waren ontvlucht omdat ze in hun thuisland werden vervolgd omdat ze lhbtiqa+- zijn.

Nu zijn ze alsnog de VS uitgezet, en gedeporteerd naar zogeheten ‘derde landen’. Het gaat hierbij om landen in Afrika waar ze niet zelf vandaan komen. Landen bovendien waar het strafbaar is om uit te komen voor je homoseksualiteit of transgender identiteit. Ook zijn er landen die door het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken als vijandig tegenover lhbtiqa+-personen.

grootschalig en hard optreden tegen immigratie 

Uitzendingen naar derde landen kwamen tot voor kort zelden voor. Maar sinds de tweede ambtstermijn van president Trump is er een nieuw beleid van kracht waarbij de overheid grootschalig en hard optreedt tegen immigratie. De regering van president Donald Trump heeft tienduizenden mensen naar derde landen uitgezet, mede dankzij afspraken met verarmde buitenlandse overheden.

In totaal hebben ICE en de Border Patrol meer dan 40.000 mensen uitgezet naar landen die niet hun eigen land van herkomst waren. Dit blijkt uit voorlopige overheidsgegevens die met Reuters zijn gedeeld. Een aantal dat veel hoger ligt dan eerdere schattingen van belangenorganisaties. Ongeveer 900 mensen werden naar Afrikaanse landen gestuurd.

aangevallen en met de dood bedreigd 

Het artikel van Reuters begint met het verhaal van Abdou Latifou. Twee jaar geleden werd hij aangevallen door een woedende menigte en met de dood bedreigd, nadat hij was gezien terwijl hij de man kuste van wie hij hield. Volgens zijn asielaanvraag ontvluchtte hij zijn huis in het West-Afrikaanse Togo en zocht hij zijn toevlucht in de Verenigde Staten.

Latifou was verheugd toen een Amerikaanse immigratierechter vorig jaar november oordeelde dat het niet veilig voor hem was om naar huis te worden teruggestuurd. “Ik zei tegen mezelf: Vanaf vandaag betreed ik een wereld waarin ik vrij ben om te leven zoals ik werkelijk ben.”

levenslange gevangenisstraf 

Die vrijheid duurde niet lang. In juni werd Latifou gedwongen aan boord te gaan van een Amerikaans uitzettingsvliegtuig – niet terug naar Togo, maar naar Sierra Leone, een land waar homoseksuele mannen op grond van wetten uit het koloniale tijdperk tot levenslange gevangenisstraf kunnen worden veroordeeld.

Nadat hij naar Sierra Leone was gevlogen, werd Latifou naar eigen zeggen twee weken lang onder politiebewaking in een hotel vastgehouden. Vervolgens zetten bewakers hem op een vlucht terug naar Togo. Hij kwam daar aan met slechts enkele kledingstukken en 100 dollar op zak.

toename van homofoob geweld

Latifou reisde naar zijn dorp om zijn moeder te bezoeken, maar een familielid waarschuwde hem al snel dat hij niet veilig was en hielp hem de grens met Benin over te steken. Hij reisde door naar Ivoorkust, waar hij bij een vriend woont en als beveiliger werkt.

Relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht zijn niet strafbaar in zijn nieuwe woonplaats, maar Ivoriaanse activisten melden een toename van homofoob geweld; Latifou vermijdt daarom de Togolese gemeenschap, ‘zodat ik niet herkend word’.

misstanden jegens queer personen 

De veertig gevallen die door Reuters zijn gedocumenteerd, betreffen uitzettingen naar drie landen waar seksuele handelingen tussen personen van hetzelfde geslacht expliciet strafbaar zijn: Sierra Leone, Kameroen en Eswatini.

In drie andere landen waar dergelijke wetten niet gelden – de Centraal-Afrikaanse Republiek, Equatoriaal-Guinea en de Democratische Republiek Congo – heeft het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken eerder melding gemaakt van misstanden jegens lhbtiqa+-personen, waaronder ‘corrigerende verkrachting’ en conversietherapie.

aanfluiting van onze systemen 

Reuters heeft het lot van al deze veertig personen gevolgd – onder wie mensen uit diverse Afrikaanse landen, maar ook uit Irak, Jamaica en Rusland – door interviews af te nemen met een dozijn uitgezette personen en immigratieadvocaten, en door honderden pagina's aan juridische documenten te bestuderen.

“Mensen naar een derde land sturen waar ze te maken krijgen met precies die vervolging die wij hebben erkend, maakt een aanfluiting van onze beschermingssystemen”, zegt Claire Trickler-McNulty, een voormalig hooggeplaatst functionaris bij de Amerikaanse immigratiedienst. “Immigration and Customs Enforcement (ICE) handhaaft de wet niet op basis van seksuele geaardheid; dat zou illegaal zijn”, aldus Chandler Rebel, woordvoerder van het Department of Homeland Security (het moederagentschap van ICE), in een verklaring. “Uitzettingen naar derde landen zijn een essentieel instrument voor de openbare veiligheid.”

bijna nooit meer naar buiten 

Reuters komt met meer schrijnende voorbeelden, maar hier besluiten we met het lot van een biseksuele Ghanese vrouw die in januari naar Kameroen werd gedeporteerd en daar zeven maanden verbleef.

Omdat ze geen Frans sprak – de belangrijkste lokale taal – en vreesde voor haar veiligheid als ze naar Ghana zou terugkeren, trok ze in bij een familielid in Noord-Nigeria; daar staan op seksuele handelingen tussen mensen van hetzelfde geslacht straffen als zweepslagen of de dood door steniging. Ze komt het huis bijna nooit meer uit.

Beeld: UnSplash