Hongarije stemt anti-homowetgeving weg: belangrijke terugdraaiing van Orbáns beperkende maatregelen

Het Hongaarse parlement heeft dinsdag gestemd voor het schrappen van anti-homobepalingen uit een wet die was aangenomen onder de voorgaande leider Viktor Orbán. Dit markeert de eerste belangrijke terugdraaiing van Orbáns beperkende maatregelen tegen de lhbtiqa+-gemeenschap sinds premier Péter Magyar in mei aan de macht is gekomen.

Het parlement nam dinsdag en voorstel aan om de bepalingen uit een zogeheten ‘kinderbeschermingswet’ uit 2021 te wijzigen met 139 stemmen voor en 51 stemmen tegen.

algemenere bewoordingen

In plaats van het verbieden van de 'weergave' of ‘promotie’ van seksuele en genderdiversiteit in content die toegankelijk is voor kinderen, richt de nieuwe wet zich simpelweg op de bescherming van jongeren onder de 18 jaar tegen materiaal dat de fysieke, intellectuele, emotionele of morele ontwikkeling van het kind ‘ernstig kan schaden’.

Aan persbureau AFP legt staatssecretaris Szilvia Gyurkó van het ministerie van Sociale Zaken en Gezinszaken uit: “In de kern was het ons doel om af te stappen van wetgeving waarbij kinderbescherming op welke wijze dan ook werd gekoppeld aan seksuele geaardheid of genderidentiteit. We willen overgaan op wetgeving die werkelijk draait om het beschermen van kinderen.”

belangrijk signaal 

Magyar behaalde in april van dit jaar een overweldigende overwinning bij de verkiezingen. Daarmee maakte hij een einde aan de zestien jaar durende machtsperiode van Orbán, die een van de meest beperkende koersen volgde wat betreft lhbtiqa+-rechten.

De Europese Unie heeft de uitslag van dinsdag verwelkomd als ‘een belangrijk signaal van toewijding aan onze gemeenschappelijke waarden’. Eerder was al vastgesteld dat de beperkingen van de regering-Orbán in strijd waren met de EU-regels.

vriendelijke toon 

Magyar sprak zich tijdens zijn verkiezingscampagne niet letterlijk uit over lhbtiqa+-rechten, maar na zijn overwinning heeft hij een vriendelijke toon aangeslagen. Ook toonde hij bereidheid om sommige beperkende maatregelen uit het tijdperk-Orbán te herzien.

Voorafgaand aan de stemming presenteerde hij de geplande wijzigingen overigens niet als een herstel van die lhbtiqa+-rechten, maar als een versterking van de regels voor kinderbescherming ‘ongeacht seksuele geaardheid’.

forse meerderheid 

Orbáns partij Fidesz stemde tegen de wetswijziging en beschuldigde de regering ervan dat ze zijn gezwicht voor druk van de EU. De regerende partij Tisza, met Péter Magyar als premier, heeft echter een forse meerderheid waardoor het voorstel is aangenomen zonder dat er steun nodig was van de oppositie.

Onder de regering-Orbán waren de rechten van lhbtiqa+-personen in Hongarije stapsgewijs ingeperkt, beginnend in 2020. Toen begon het met het verbieden van de wettelijke erkenning van de genderidentiteit van transgender personen.

verontwaardiging bij activisten 

In 2021 kwam daar een wetsvoorstel bij om kinderen te beschermen, met als officieel doel de strijd tegen pedofilie op te voeren. Dit leidde tot verontwaardiging bij activisten en leiders in de hele EU. Zij bekritiseerden de wet omdat deze lhbtiqa+-personen stigmatiseerde en relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht op één lijn stelde met pedofilie.

De wet verbood echter ook het ‘promoten’ van homoseksualiteit en gendertransitie onder jongeren die nog geen 18 jaar waren. Vorig jaar nog werd de wetgeving verder aangepast zodat deze ook kon dienen als basis voor het verbieden van Pride-evenementen.

nog veel werk te doen 

In een reactie aan AFP stelt Tamas Dombos van de rechtenorganisatie Hatter Society dat de wetswijziging van dinsdag ‘absoluut een belangrijke stap vooruit is’. Maar, zo voegde hij eraan toe: ‘er is nog veel werk te verzetten’. “Er zijn nog tal van wetten die gewijzigd moeten worden. En we weten niet of de regering daaraan werkt.”

Hiermee doelt Dombas op wetten die wettelijke erkenning van transgender personen verbieden, net als adoptie door koppels van hetzelfde geslacht. Human Rights Watch wees er eerder al op dat ‘andere discriminerende bepalingen’ in de Hongaarse wetgeving ongemoeid waren gelaten. Zo is discriminerende taal in de Grondwet niet aangepakt, en evenmin de beperkingen rond het organiseren van Pride-evenementen en andere lhbtiqa+-bijeenkomsten.