Gaykoppel klaagt Slowakije aan omdat hun huwelijk niet erkend wordt: “Zo hoort de rechtsstaat niet te werken”

Ivan en Metod zijn 2020 in Oostenrijk getrouwd. Op grond van een uitspraak van het hoogste gerechtshof van de Europese Unie uit 2025 is Slowakije verplicht dit huwelijk te registreren. Het gaykoppel vangt echter bot: de autoriteiten weigeren om hun huwelijk als rechtsgeldig te erkennen. Dus hebben de twee een rechtszaak aangespannen.

Ivan Novotny (310 en Metod Špaček (51) gaven elkaar in 2020 het ja-woord in Oostenrijk. Ze willen nu dat hun huwelijk ook erkend wordt in thuisland Slowakije, op grond van een uitspraak van het hoogste gerechtshof van de Europese Unie uit 2025. Hierin staat dat Slowakije verplicht is het huwelijk tussen mensen van gelijk geslacht te registreren als dit is voltrokken in een ander EU-land. De overheid van Slowakije weigert dit te doen, dus spannen de twee nu een rechtszaak aan.

recht op een normaal gezinsleven 

Ondanks de uitspraak van het hoogste gerechtshof van de EU kent Slowakije lhbtiqa+-personen niet het recht toe om te trouwen. Dit terwijl het Hof heeft vastgesteld dat EU-burgers het recht hebben op ‘een normaal gezinsleven’, ongeacht landsgrenzen. “Wanneer zij een gezinsleven opbouwen in een gastlidstaat, met name door middel van een huwelijk, moeten zij de zekerheid hebben dat zij dat gezinsleven kunnen voortzetten bij terugkeer naar hun lidstaat van herkomst”, aldus het Hof.

Deze ‘eerbiediging van het privéleven en gezinsleven’ zou worden geschonden als een land weigert een rechtsgeldig huwelijk uit een ander land te erkennen, zoals nu gebeurt bij Novotny en Špaček. Aan The Guardian vertelde Novotny dat ze op zich een fijn leven hebben en niet worden gediscrimineerd in hun woonplaats, de Slowaakse hoofdstad Bratislava. Maar het gaat de twee om het principe.

afhankelijk van vriendelijkheid van anderen 

Novotny vertelt: “We hebben een fijn leven hier. De erkenning van het huwelijk hebben we dus eigenlijk niet nodig voor ons dagelijks leven.” Maar, zo stelt hij, ze zijn daarbij wel afhankelijk van de vriendelijkheid van anderen om verzekerd te zijn van gelijke behandeling. Hij haalt een voorbeeld aan waarbij Špaček in het ziekenhuis lag. De arts zette Novotny als echtgenoot van Špaček in het dossier en kende hem alle rechten van een echtgenoot toe. “Het probleem is: dat gebeurde omdat zij aardig was. Niet omdat zij verplicht was om dat te doen. Als iemand ons dwars had willen zitten, hadden ze dat kunnen doen. Zo hoort de rechtsstaat niet te werken. 

De echtelieden trokken aan de bel toen ze in augustus een brief ontvingen van de Slowaakse minister van Binnenlandse Zaken, Matúš Šutaj Eštok, waarin hun verzoek tot registratie van hun huwelijk werd afgewezen.

relaties zijn legaal 

In een recente verklaring aan The Guardian stelde het Slowaakse ministerie van Binnenlandse Zaken dat het erkennen van het huwelijk in overeenstemming met het EU-beleid inzake vrij verkeer, niet hetzelfde is als het registreren ervan.

Slowakije is een land met een christelijke meerderheid waar relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht al sinds 1962 legaal zijn,  toen het land nog deel uitmaakte van Tsjecho-Slowakije. Seksuele geaardheid en genderidentiteit vallen onder de bescherming van de antidiscriminatiewetgeving, en lhbtiqa+-personen kunnen in het leger dienen.

Beeld: UnSplash