Popband MUNA over queer-zijn, Pride en het niet erg vinden als je over je hoogtepunt heen bent
“De strijd voor lhbtiqa+-rechten is onlosmakelijk verbonden met de strijd tegen het kapitalisme”
Op hun vierde album Dancing On The Wall onderzoekt MUNA queer identiteit, creatieve twijfel en de druk van de popindustrie. Katie Gavin, Naomi McPherson en Josette Maskin vertellen over eerlijke songteksten, hun queer fanbase, Pride en waarom lhbtiqa+-bevrijding volgens hen niet losstaat van antikapitalisme.
Jullie nummers zitten vol personages die precies zien in welke val ze lopen, maar er tóch voor gaan. Is dat realisme, of leveren jullie kritiek?
Katie: “Voor mij is dat realisme. Ik vind het interessant wanneer het personage in een nummer minder doorheeft dan de luisteraar. 'So What' wordt eigenlijk gezongen vanuit ontkenning: ‘Het maakt niet uit dat deze persoon niet van me houdt, want ik ben beroemd.’ Dat klopt natuurlijk niet, maar ik vind het mooi om zo’n moment in de menselijke ervaring te vangen: voordat je alles hebt uitgezocht. Daar is muziek deels voor.”
Naomi: “Mens zijn betekent dat je steeds opnieuw moet leren, vanaf het punt waar je op dat moment staat. Dat we in één nummer ergens over hebben gezongen, betekent niet dat we dat onderwerp meteen begrijpen. Je denkt weleens: ik heb hiervan geleerd. Maar daarna moet je toch weer wat aanklooien om het opnieuw te snappen.”
"als een songtekst me bang maakt omdat hij misschien té eerlijk is, weet ik meestal: die moet blijven"
Hoe nemen jullie met z’n drieën beslissingen als jullie het niet eens zijn over de richting van een nummer?
Josette: “Ik beslis altijd.” (alle drie lachen)
Naomi: “Wij zijn de enige Amerikaanse democratie die nog overeind staat. Als één van ons ergens echt geen goed gevoel bij heeft, doen we het niet. We staan er best voor open dat we ongelijk kunnen hebben, ook al hebben we sterke meningen.”
Katie: “We hebben geen vaste regels voor beslissingen. Geen structuur voor wat er gebeurt als twee van ons het ene denken en één iets anders. En zonder er meteen heel ‘identiteitspolitiek’ van te maken: misschien helpt het dat we queer zijn en geen cis mannen. Dit is bij veel bands een enorme bron van gedoe, en eerlijk gezegd vind ik het best indrukwekkend dat wij daar zo soepel mee omgaan.”
Josette: “We willen elkaar geen pijn doen. Soms slaan we een bepaalde weg in, ook als twee van ons twijfelen, omdat er anders wrok ontstaat. Twee mensen kunnen er ook gewoon naast zitten, weet je. Totdat we alle drie voelen wat klopt.”
“iedereen is een beetje gay. ik denk gewoon niet dat de menselijke ervaring, vooral als je een tiener bent, zo zwart-wit is”
In 'Buzzkiller' zint Katie: 'The band’s doing well / I mean, we’re doing alright / but I’m past my prime and everyone knows it.' Is dat het personage in het nummer, of is het een gedachte die je zelf ook weleens hebt over de band?
Naomi: “Ik laat Katie over de tekst praten, maar Josette en ik hadden dezelfde reactie: dit is duidelijk een geweldige regel. En ook: o Katie. Arme stakker.”
Josette: “Arme Katie. Maar er zit wel een echte angst in die je als creatief persoon kunt voelen. Je kunt verstrikt raken in vergelijken en wanhopen, naar andere carrières kijken en denken: wacht, hadden wij daar moeten zijn? Daar zijn wij niet immuun voor.”
Katie: “Die songtekst raakt aan twee dingen. Ten eerste voelen veel jonge mensen zich tegenwoordig al op belachelijk jonge leeftijd over hun hoogtepunt heen. Ze zijn vroeg in hun leven al opgebrand en moedeloos. Maar er speelt ook iets heel specifieks in de popmuziek: zodra je dertig wordt, krijg je al snel het gevoel dat je langzaam wordt afgeschreven.
Ik las een interview met iemand van de band Future Islands, die vertelde hoe vernietigend het kan voelen wanneer mensen vinden dat de nieuwe platen van een band die al lang meedraait gewoon niet meer zo goed zijn. We leggen de lat voor onszelf enorm hoog. Als een songtekst me bang maakt omdat hij misschien té eerlijk is, weet ik meestal: die moet blijven.”
“in de cishet-patriarchie is er, als je een jonge vrouw bent of femme adjacent, druk om je beste werk te maken zolang je nog 'hot' bent. het is zo ziek en verdraaid en gewoon niet waar”
Naomi: “Daaronder zit ook een venijnige culturele laag die alles met misogynie te maken heeft. Binnen het cishet-patriarchaat ligt er, zeker als je een jonge vrouw bent of femme overkomt, druk om je beste werk te maken zolang je nog ‘hot’ bent. Dat is zo ziek, zo verdraaid, en gewoon niet waar. Tori Amos, Joni Mitchell: er zijn zoveel artiesten die een deel van hun beste werk maakten in hun veertiger, vijftiger jaren en daarna.”
‘Wannabeher’ speelt met iets heel herkenbaars binnen queer verlangen: de grens tussen iemand willen en iemand willen zijn. Komt die dubbelzinnigheid ook over bij hetero luisteraars, of landt het pas echt als je queer bent?
Katie: “Ze móeten het wel snappen. Ik denk gewoon niet dat de menselijke ervaring, zeker als je tiener bent, zo zwart-wit is. Iedereen heeft wel een versie van zo’n gevoel gehad, al was het maar heel klein. Zo van: waarom hou ik zóveel van mijn beste vriend of vriendin? Je snapt wat ik bedoel, toch? Iedereen is een beetje gay.”
MUNA heeft een enorme queer fanbase, maar jullie bereiken inmiddels ook een veel breder publiek. Voelen jullie spanning tussen die twee werelden?
Naomi: “Queerness laat zich beter vertalen beter dan mensen denken. Binnen queer theorie bestaat er veel kunst die queer is, ook als die gemaakt is door mensen die zelf niet per se queer zijn. Kunstenaar zijn betekent namelijk dat je je op een van nature queer manier verzet tegen bestaande structuren. De doodnormale hetero vader van je vriend houdt óók van emotionele singer-songwritermuziek. Zo werkt het hier ook. Wij maken rauwe, emotionele muziek voor iedereen die een best zwaar leven heeft gehad. En queer fans máken de entertainmentindustrie. Punt. Maar goed: hetero’s zijn ook welkom.”
“er zit een diepgang in de relaties die ik met andere queer mensen heb gehad die je, als je hetero was, verdomme nooit zou hebben”
Amsterdam is dit jaar gaststad van WorldPride. Wat betekent Pride voor ieder van jullie?
Katie: “Op dit moment voelt Pride voor mij een beetje als queer suprematie. Ik wil met queer mensen zijn, me met queer mensen organiseren, mooie plekken creëren waar queer mensen plezier kunnen maken en zich vrij kunnen voelen. Ik geef zóveel om onze community. Daar ligt mijn focus.”
Naomi: “Ik probeer mijn trots en mijn queer-zijn te verankeren in een bevrijdingsstrijd die verbonden is met antikapitalisme. Volgens mij kun je die twee niet van elkaar losmaken. Er is altijd een kant van Pride-maand die voelt als: ‘[vul hier een wapenfabrikant in] wenst je een fijne Pride!’ En dan denk ik: rot toch op. Queer-zijn is antikapitalistisch en anti-oorlog. De strijd voor lhbtiqa+-bevrijding is onlosmakelijk verbonden met de strijd tegen kapitalisme.”
Josette: “Dankbaarheid. Ik vraag me soms af of mijn identiteit me juist het vermogen heeft gegeven om echt intieme relaties met andere mensen aan te gaan. Er zit een diepgang in de relaties die ik met andere queer mensen heb gehad die je als hetero, verdomme, nooit zou hebben. Daar ben ik dankbaar voor. Het is zeldzaam. Dus fuck them.”
Dancing On The Wall is nu uit. MUNA speelt op vrijdag 20 november in de Melkweg in Amsterdam en op 23 november in La Madeleine in Brussel.
