Martijn Kamphorst over het Optimistisch Queer handboek voor hardere tijden:

Het lijkt wel of mensen steeds harder worden en ongeduldiger met ‘anderen’. Op 15 mei is het Optimistisch queer handboek voor hardere tijden verschenen, samengesteld door de onlangs vertrokken Winq-hoofdredacteur Martijn Kamphorst. Hij vertelt: “De auteurs delen wat zij hebben meegemaakt en wat hen heeft geholpen.”

Martijn Kamphorst stelde het Optimistisch queer handboek voor hardere tijden samen. In deze bundel leveren tien essayisten en twintig bekende queers en bondgenoten een handreiking voor hardere tijden in praktische, heldere taal. Het resultaat: een handboek propvol hoop.

In je voorwoord beschrijf je de verdwijnende vrolijkheid op je jeugdfoto’s. Hoe kijk je daar nu op terug? 

“Mijn ouders waren ruimdenkend, maar mijn heteronormatieve schoolomgeving bood weinig tegenwicht. Dat maakte dat ik gevoelens voor jongens die er wel waren, minder ruimte gaf. Wat ik me bij het schrijven van het voor- woord voor het eerst scherp realiseerde, is dat de queergemeenschap altijd al om me heen aanwezig was, ook voordat ik dat zelf volledig onder woorden kon brengen. Vrienden bleken later lesbisch, trans of gay, en we trokken al naar elkaar toe nog vóórdat we labels op onze gevoelens plakten. Het inzicht dat die verbondenheid er altijd al was, voelt achteraf hoopgevend en verzacht mijn kijk op die periode enigszins.”

Welke rol hoop je dat de auteurs in het handboek spelen voor lezers die zich nu verloren voelen?

“Het doel is om mensen uit een eventuele paniekstand te halen en hun ademruimte te geven. Daarom is er bewust gekozen voor persoonlijke, invoelbare en tegelijk pragmatische bijdragen. De auteurs delen wat zij hebben meegemaakt en wat hen heeft geholpen, zodat lezers daar direct iets mee kunnen. Dat vertaalt zich in concrete handvatten. Een voorbeeld is het idee om altijd anderen mee te nemen wanneer er ergens een deur voor je opent. Zo vergroten we samen onze ruimte in plaats van te concurreren om de schaarse plekken die we toebedeeld krijgen.”

Hoe belangrijk is het vinden van een ‘queer familie’ voor iemands mentale gezondheid?

“Voor mij is dat essentieel geweest. In mijn gekozen familie hoef ik niet voortdurend uit te leggen waarom bepaald nieuws of politieke ontwikkelingen me raken. Er is direct begrip. Dat biedt een uitlaatklep en voorkomt dat ik me voortdurend moet verantwoorden. Het gevoel van gedeelde ervaring maakt dat je minder alleen bent en steviger staat.”

Je schrijft in je nawoord dat wij als queergemeenschap ‘het betere verhaal’ hebben, maar dat we het beter moeten verpakken. Wat bedoel je daarmee?

“Die gedachte komt voort uit de lessen van een van de bijdragers. Het verhaal van de progressieve beweging draait om hoop en solidariteit. Het probleem is dus niet de inhoud, maar de manier waarop we die overbrengen. Er wordt vaak veel jargon gebruikt, waardoor ons verhaal ontoegankelijk wordt. Daarnaast ontbreekt soms een aansprekend, bijna mythisch narratief dat mensen raakt en mobiliseert. Conservatieve politieke stromingen zijn daar vaak effectiever in. Als je een hoopvol en verbindend verhaal hebt, moet je dat zo vertellen dat mensen het voelen en erin willen meegaan.”

Optimistisch queer handboek voor hardere tijden is een uitgave van Blauw Gras en is verkrijgbaar voor € 19,99.