Komt er eindelijk een Queer Museum in Nederland?

Zou het er dan toch eindelijk van komen? In Londen ging onlangs het Queer Museum na een verbouwing weer open terwijl er ook queer museau zijn in Duitsland en… Polen! Maar in Nederland? Daar is het tot dusver bij plannen gebleven. Er wordt op dit moment hard gewerkt aan een Queer Museum in Amsterdam, zo was deze week op de radio te horen. Hier lees je alles over de plannen.

Lang stond Amsterdam bekend als de Gay Capital of the World. Dat is allang niet meer het geval, maar Nederland staat nog altijd bekend als veilige haven, een land van tolerantie en diversiteit. Waar het echter aan ontbreekt is een plek waar de lhbtiq+-geschiedenis in museale vorm is te zien.

queer geschiedenis 

Natuurlijk zijn er zat plekken waar je terechtkunt voor een duik in die queer geschiedenis. IHLIA LGBTI Heritage heeft als erfgoedorganisatie het grootste lhbtiq+-archief van Nederland en stelt regelmatig delen daarvan open in de OBA aan het Oosterdok in Amsterdam.

Ter gelegenheid van WorldPride 2026, dat in Amsterdam wordt gehouden dit jaar, opent in juli de tentoonstelling Queer Amsterdam, de Roze Stad in de Nieuwe Kerk op de Dam. Maar dat is iets anders dan een museum met een permanente collectie, zoals we die inmiddels aantreffen in het centrum van Londen (het onlangs opnieuwe geopende Queer Britain). Andere queer musea zijn te vinden in Berlijn (het Schwules Museum) en in Polen (Queer Muzeum Warszawa).

nog geen fysieke plek

In het Radio NPO1-programma De Rode Draad was Jasper Kuipers deze week te gast. Hij is bestuurslid van het Queer Museum, wat vooralsnog geen fysieke plek is maar een ambitieus plan om die plek alsnog te realiseren. Volgens Kuipers is het daarvoor de hoogste tijd: “Wat belangrijk is, dat stop je in een museum. Er zijn zoveel verhalen te vertellen, er is zoveel geschiedenis, alles is belangrijk.”

Het idee is dat het Queer Museum een open, inclusieve plek moet worden waar alle queer gemeenschappen zich gerepresenteerd voelen. De eerste stappen zijn inmiddels gezet. Zo organiseert het Queer Museum klankbordgesprekken om input op te halen. Betrokkenen bij het op te richten museum zijn gevraagd om mee te werken aan de hierboven genoemde expositie in de Nieuwe Kerk.

meer draagvlak

Kuipers vertelt hierover: “De Nieuwe Kerk heeft ons gevraagd om de hand uit te reiken naar de gemeenschappen en hen te vragen wat belangrijk is in zo’n expositie.” Curator van de tentoonstelling is Hélène Webers. Zij voegt toe: “Wij hopen ook dat deze tentoonstelling zorgt dat dit museum er komt. Want zolang niet iedereen in vrijheid kan liefhebben en zichzelf kan zijn, is het belangrijk dat zulke plekken er zijn.”

Kuipers hoopt ten slotte dat er ook meer draagvlak voor een écht museum komt. “Dat is ook ons doel voor 2026 als Stichting Queer Museum. Wij willen ervoor zorgen dat de samenleving en de politiek ook het liefst zich uitspreekt dat er een Queer Museum moet komen in Amsterdam.”

De uitzending van De Rode Draad terugluisteren? Dat doe je hier.

Beeld: UnSplash