In Utrecht ligt de queer geschiedenis op straat

Wie door Utrecht loopt, ziet nauwelijks iets van de rijke queer geschiedenis van de stad. Daar wil Stichting Queer U Stories (QUS) verandering in brengen. Op 7 oktober biedt de stichting haar vernieuwde 'Queer City Map Utrecht' aan wethouder Julia Kleinrensink aan. Om daarna in gesprek te gaan over de vraag: hoe geef je queer geschiedenis een zichtbare plek in de stad?

De media staan vol berichten over het recente onderzoek van de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut. Dat laat zien dat de lhbtiqia+-acceptatie onder jongeren in ons land al jaren hard achteruit holt. Reden temeer om Utrechtse queer historie zichtbaar te maken in het straatbeeld. Queer zijn is niet van vandaag en gisteren, maar van alle tijden. En dat is bijna onzichtbaar in de stad. QUS wil deze queer geschiedenis letterlijk terugbrengen naar de plekken waar zij zich heeft afgespeeld.

liefde, leven, vervolging, strijd en trots

“Juist nu de lhbtiqa+-acceptatie weer afneemt, is het belangrijk om zichtbaar te maken hoe Utrechtenaren al eeuwen hebben bijgedragen aan de stad die Utrecht vandaag is. De Utrechtse queer geschiedenis is een rijke verzameling verhalen over liefde, leven, vervolging, strijd en trots. Die historie hoort niet alleen in archieven thuis, maar ook in de stad zelf,” zegt QUS-coördinator Evert van der Veen.

Wethouder Julia Kleinrensink neemt woensdag 7 oktober het eerste exemplaar van de vernieuwde Queer City Map in ontvangst. Dit is een plattegrond van de Utrechtse binnenstad met een wandelroute langs 24 plekken uit de Utrechtse lhbtqia+-geschiedenis. Na de lancering is de plattegrond gratis verkrijgbaar bij de Winkel van Utrecht / VVV, boekhandels, horeca en culturele instellingen.

historische verhalen

Maar voor QUS is de kaart slechts een begin. De stichting wil queer geschiedenis blijvend zichtbaar maken in de stad. Inwoners en bezoekers maken zo kennis met historische verhalen via tekst, beeld en QR-codes op stoeptegels, gevelborden, mozaïeken, muurschilderingen en kunstwerken.

Hoe kunnen deze verhalen een plek in de stad krijgen? Tijdens Queering Utrecht’s History gaat QUS daarover in gesprek met een panel van queer activisten, erfgoeddeskundigen en politici: Fred Nuwenhuis (Gemeente Utrecht), Marijke Huisman (UU), Mieke Heurneman (Landschap Erfgoed Utrecht), Romi Leever (Pro) en Wilfred van Buuren (ILHIA).

netwerk van locaties

Zo wil QUS samen met betrokken Utrechte­naren de eerste stap zetten naar een netwerk van locaties waar de queer geschiedenis van de stad zichtbaar is, uniek in Nederland.

Stel je voor dat je door Utrecht loopt en ineens ziet waar Hubert Schouten, de eerste Utrechtse homoactivist, woonde. Verderop sta je voor het huis waar Dirkje Kuik, de bekende Utrechtse kunstenaar en transvrouw, woonde en werkte. Dan ontdek je dat de Jacobibrug al sinds de jaren tachtig het hart van de Utrechtse queerbeweging is. Verder op de Oudegracht komt het verhaal van de Utrechtse Ballroom Scene tot leven. En even later stuit je op de plek waar de eerste Utrecht Pride van start ging. Om vervolgens voor de kerk te staan waar de Surinaams-Nederlandse hoogleraar Gloria Wekker haar invloedrijke inaugurele rede hield.

praktische informatie

Queering Utrecht’s History
Woensdag 7 oktober 2026, 17.00–19.00 uur
De Kargadoor, Oudegracht 36, Utrecht
Toegang: gratis, aanmelden verplicht, dat doe je hier