“Ik ben een zoon van zoveel shapeshifters”

Vrijdag 2 oktober verschijnt Son, het debuutalbum van Xillan Macrooy. Daarmee is zijn drieluik rond: in ruim een jaar debuteerde hij als schrijver, als theatermaker en nu brengt de artiest zijn debuutalbum uit. Zijn roman Mensen als zonnen en mensen als manen won dit jaar de Hebban • Winq Regenboogprijs én de Hebban Debuutprijs. Zijn voorstelling A Coming of (R)age Ritual werd genomineerd voor de BNG Theaterprijs 2026.

Al dat succes geeft Macrooy vooral ruimte, vertelt hij. “Voor het eerst sinds mijn vijftiende hangen hoop en dromen niet meer vast aan één ding,” legt hij uit. “Dus ook niet van het album.” Dat betekent niet dat de artiest niet gespannen is voor de lancering van zijn album. “Met kunst staat er altijd iets op het spel. Maar er is wel een verschuiving gekomen. Ik voel meer ruimte om me te concentreren op wat echt belangrijk is.”

soundtrack

Het concept voor het album had de maker al in 2021, toen hij nog in een band zat. “Maar ik moest nog leven om de muziek te kunnen schrijven.” Eerst zou het boek komen, dan het album, dan de voorstelling. Maar vanwege de omvang van de theaterproductie schoof alles op en kwam het album als laatste in dit drieluik..

Achteraf pakte dat goed uit, vertelt Macrooy. “Op heel veel manieren is het album de soundtrack van dat drieluik,” zegt hij. “Er zijn songs ontstaan omdat ik bepaalde scènes voor het boek of de voorstelling aan het schrijven was,” vertelt de artiest die de muziek omschrijft als avant-garde pop: confronterend, authentiek en poëtisch.

zon en zoon

Son is Surinaams voor zon. “Daarmee gaat het voor mij over de beweging naar het licht toe, het volgen van de zon. Ik leg de nadruk op de beweging naar, omdat het niet altijd daadwerkelijk lukt om het licht te bereiken. Het is het belangrijkst dat je blijft proberen en geloven dat het kan.” Maar dat is niet de enige betekenis. Son betekent natuurlijk ook zoon. Zo ziet Macrooy zichzelf ook. “Ik zie mezelf als erfgenaam van de queer geschiedenis van Suriname, en van iedereen die mij gevormd heeft. Familie, vrienden en voorbeelden als schrijver Edgar Cairo”, legt hij uit. “Ik ben een zoon van zoveel shapeshifters en ben me heel bewust van de schouders waarop ik sta.”

Daarover gaat ook de single Milk & Honey, die al voor het album uitkwam: “Milk & Honey’ gaat over de overlevingsschuld die gepaard kan gaan met het achterlaten van familie en vrienden in een land dat is getekend door het koloniale verleden, en de druk om de offers die mijn voorouders hebben gebracht te eren met succes.”

niet kiezen

Protest is een rode draad op het album. Maar het verzet begint bij Macrooy zelf. “Een belangrijk deel van mijn verzet zit in het weigeren om te kiezen tussen de verschillende versies van mezelf.” Jarenlang kreeg hij te horen hoe het moest, als muzikant. “Als je bepaalde stappen niet neemt, dan kom je niet verder”, werd hem verteld. “Misschien zit daar een bepaalde waarheid in. Er zijn maar weinig muzikanten die in de hitlijsten komen, in grote Spotify-playlists terechtkomen of in bepaalde programma’s worden gedraaid. Maar er zijn ook andere manieren om je eigen tafel te bouwen.”

spiegels en portalen

De roman is inmiddels aan zijn zesde druk toe. Sinds het boek uit is, krijgt Macrooy berichten van lezers. “Van mensen die Surinaams en queer zijn, maar ook van mensen met een andere achtergrond. En eigenlijk zeggen veel van die mensen hetzelfde: dat ze een spiegel hebben gevonden of een portaal.” De schrijver denkt erover ze te bundelen. “Laatst dacht ik: al die berichten moet ik eigenlijk verzamelen, omdat ik ze niet kwijt wil raken.”

Voor het album hoopt hij op hetzelfde. “Ik hoop dat mensen in de songs spiegels vinden. Dat ze delen van zichzelf herkennen en misschien iets over zichzelf leren door een bepaald nummer of door het album als geheel. En ik hoop dat ze een portaal vinden naar een versie van zichzelf die nog in de toekomst leeft.”

een nieuw begin

Son is voor Macrooy geen slotstuk, eerder een begin. Deze week maakte uitgever Blauw Gras bekend dat hij voor een tweede roman heeft getekend. En de Engelse vertaalrechten van zijn debuut zijn verkocht, aan de Amerikaanse uitgeverij Two Lines Press. Op 13 december viert de Macrooy de release in Bitterzoet. Daar komen alle drie de delen samen. “Ik wil onderdelen uit de andere twee disciplines meenemen. Het is dus niet alleen een moment om het album te presenteren, maar ook om het boek, de voorstelling en het album samen te brengen.” 

Son van XILLAN verschijnt op vrijdag 2 oktober. De releaseshow is op 13 december in Bitterzoet, Amsterdam. Tickets via paradiso.nl.