Europees Hof van Justitie: EU-lidstaten mogen recht van trans personen op correcte identiteit niet blokkeren

Nadat Bulgarije bij een trans vrouw uit dat land had geweigerd om haar gender te erkennen, heeft het Europees Hof van Justitie geoordeeld dat die weigering in strijd is met het EU-recht. Lidstaten van de Europese Unie mogen het recht van trans personen op een correcte identiteitsverklaring niet belemmeren, aldus het Hof.

Het Europees Hof van Justitie (EHJ) heeft geoordeeld dat de weigering van Bulgarije om in bepaalde gevallen wettelijke gendererkenning te verlenen, in strijd kan zijn met het EU-recht als dit burgers belemmert in de uitvoering van hun recht op vrij verkeer.

tien jaar erkenning geweigerd

De uitspraak volgt op een beslissing van het Bulgaarse Hooggerechtshof in februari 2023, waarin werd vastgesteld dat de Bulgaarse wet transgender personen niet toestaat hun geslacht, naam of identiteitsnummer op officiële documenten te wijzigen. 

Het EHJ deed de uitspraak naar aanleiding van een zaak betreffende een Bulgaarse vrouw die in Italië woont en aan wie bijna tien jaar lang de erkenning van haar gender en naam op Bulgaarse documenten was geweigerd.

anti-transwetgeving 

Het Hof merkte op dat de Bulgaarse wetgeving in strijd is met de rechten van trans personen. Daarbij oordeelt het Hof dat de Bulgaarse anti-transwetgeving in strijd is met het EU-recht. Het EHJ bevestigt dat de trans vrouw rechtmatig gebruik maakt van haar bewegingsvrijheid en haar recht op privéleven, die de genderidentiteit beschermen.

De uitspraak is van toepassing op alle 27 EU-lidstaten, waaronder Bulgarije, Hongarije en Slowakije, die momenteel wetten en uitspraken hebben die de toegang tot wettelijke gendererkenning belemmeren.

transparante procedures 

Overheden moeten ervoor zorgen dat paspoorten, identiteitskaarten en inschrijvingen in de burgerlijke stand het geleefde gender van een persoon weerspiegelen, uitsluitend gebaseerd op zelfbeschikking en niet op een operatie. 

Rechtbanken en overheden zijn verplicht om duidelijke, toegankelijke en transparante procedures te bieden voor wettelijke gendererkenning.

enorme stap voorwaarts 

ILGA-Europe is blij met de uitspraak. De lhbtiq+belangenorganisatie schrijft: “De uitspraak is een enorme stap voorwaarts voor de bescherming van de fundamentele rechten van trans personen onder het EU-recht, in een context waarin drie lidstaten wettelijke gendererkenning nu volledig verbieden.

Het Hof heeft het duidelijk gesteld: de weigering van een lidstaat om wettelijke gendererkenning te verlenen en functionerende identiteitsdocumenten af te geven, belemmert de uitoefening van het recht op vrij verkeer en verblijf dat verbonden is aan het EU-burgerschap. De Europese Commissie heeft nu een sterke juridische basis om snel op te treden tegen staten die zich niet aan deze uitspraak houden.”