Bete van Meeuwen over diens boek Herenigd met mijn Zwart zijn

In Herenigd met mijn Zwart zijn pelt auteur en activist Bete van Meeuwen alle lagen van diens identiteit af. Diens non-fictiedebuut gaat over opgroeien als geadopteerd kind, Zwart zijn in Nederland, bi+ zijn en de kracht van heling in community.

"Mijn eerste idee was een puur maatschappelijk boek", vertelt Bete. “Maar mijn uitgeverij moedigde me aan om het persoonlijker te maken. In het begin vond ik dat moeilijk. Je stelt je kwetsbaar op, geeft iets van jezelf prijs. Toch zie ik nu hoe krachtig het kan zijn: lezers herkennen zich sneller in persoonlijke verhalen. En herkenning is heling. Je kunt maar zoveel alleen doen, uiteindelijk hebben we elkaar nodig.”

Die balans tussen persoonlijk en politiek loopt als een rode draad door het boek. Bete schrijft over diens eigen ervaringen, maar plaatst die steeds in een groter kader: van wetenschappelijk onderzoek tot culturele beeldvorming. Volgens die kun je dankbaar zijn voor je positie en tegelijkertijd kritisch. Je kunt blij zijn met je leven in Nederland én rouwen om je thuisland waaruit je geadopteerd werd, je kunt respect hebben voor wat lhbtiqa+-emancipatie je heeft gebracht én bezwaar hebben tegen de Canal Parade, je kunt je thuisvoelen in de queer beweging én vinden dat er meer ruimte moet komen voor biseksuele verhalen.

adoptie als trauma

Een van de centrale thema’s in diens non-fictiedebuut is adoptie. “In Nederland heerst het idee dat geadopteerde kinderen dankbaar moeten zijn. Alsof een zogenaamd beter leven in een rijk land automatisch betekent dat je gelukkig bent. Maar adoptie wordt door psychologen en onderzoekers ook gezien als trauma. Je wordt losgerukt van je familie, je cultuur, je achtergrond. Dat laat sporen na.” Die sporen zijn vaak onzichtbaar, maar de cijfers spreken voor zich. “Onder geadopteerden is het risico op psychische problemen en zelfs zelfdoding significant hoger. Toch wordt daar nauwelijks over gesproken. Dankbaar zijn en kritisch mogen zijn, dat kan naast elkaar bestaan. Maar die nuance ontbreekt vaak volledig.”

misvattingen over bi+ mensen

Een andere laag van Betes identiteit is biseksualiteit. “Er zijn in Nederland nauwelijks non-fictieboeken over biseksualiteit, laat staan geschreven door Zwarte* auteurs. Biseksuele mensen worden vaak niet serieus genomen. Hetero’s vinden het een fase, homo’s en lesbiennes twijfelen aan je loyaliteit. Dat ongeloof tast je identiteit aan en kan je mentale gezondheid ondermijnen.”

Feiten en cijfers die Bete verzamelde, onderstrepen dat. “Biseksuele mensen ervaren meer geweld, verdienen minder en kampen vaker met psychische problemen dan homo’s of lesbiennes. Toch wordt er vaak gezegd: ‘Jij hebt voordelen, want je kunt kiezen.’ Dat is niet alleen pijnlijk, het is ook gewoon niet waar. Het is belangrijk om deze misvattingen te doorbreken en bi+ mensen zichtbaar te maken.”

waarom de regenboogbeweging meerstemmiger moet worden

Ook de bredere regenboogbeweging bekijkt Bete met een kritische blik. “De Nederlandse homobeweging is heel wit en sterk gericht op mannen. Neem de botenparade tijdens Pride Amsterdam: veel mensen zien dat als symbool voor emancipatie, maar de oorsprong ligt vooral in marketing en commercie. Het laat zien wie er wél gezien wordt: witte, cisgender homo’s, en wie onzichtbaar blijft. We moeten voorbij de oppervlakkige verhalen: emancipatie gaat niet alleen over witte homo’s op een boot.”

Dat betekent niet dat Bete pessimistisch is. “Ik geloof dat we verder kunnen komen als we meer solidariteit tonen. Niet alleen strijden voor één groep, maar voor iedereen in de community. Dat betekent ook: luisteren naar verhalen die je misschien minder vaak hoort.”

kwetsbaarheid als kracht

Welke boodschap moet er volgens Bete voornamelijk blijven hangen? “Dat persoonlijke verhalen altijd verweven zijn met grotere structuren. Mijn ervaringen zijn niet uniek: ze zeggen iets over hoe onze samenleving ongelijkheid organiseert. Maar ook dat kwetsbaarheid een kracht is. Door mijn verhaal te delen, hoop ik ruimte te maken voor anderen om dat ook te doen.”

Het boek is daarmee niet alleen een persoonlijke zoektocht, maar ook een uitnodiging tot solidariteit. “Ik hoop dat lezers zichzelf herkennen, maar ook leren zien hoe ervaringen van anderen verschillen, en soms moeilijker zijn. Dat vraagt empathie en bereidheid om voorbij je eigen perspectief te kijken. En dat is precies waar emancipatie voor mij om draait.”

Herenigd met mijn Zwart zijn: over identiteit, adoptie en heling in community van Bete van Meeuwen (208 pagina’s, mazirel pers) is nu verkrijgbaar, oa via Bol.com.