Vintage video: van Liberace en Danny La Rue tot Freddie Mercury en Graham Norton - dit is de docuserie God Save the Queens

YouTube staat vol verborgen parels. Deze keer duikelden we een vintage videoserie op genaamd God Save the Queens, een driedelige documentaire uit 2012 over de geschiedenis van queer entertainers op de Britse tv. Van de campy glitter en glamour en het verborgen leven van Liberace tot de uitgesproken popiconen in de 70s, 80s en 90s als David Bowie en George Michael: ze komen allemaal voorbij.

deel één: een subtiel spel met genderrollen en humor

In de eerste aflevering van God Save the Queens staan de jaren vijftig tot zeventig centraal. In deze tijd was homoseksualiteit nog vaak verborgen, maar dat weerhield de Britse tv er niet van om flamboyante, vaak camp optredende mannen te laten zien. In deel 1 komen ‘verborgen queens voorbij die succesvol waren op het podium, maar hun homoseksualiteit in het dagelijkse leven verborgen hielden.

De aflevering belicht iconische figuren zoals Kenneth Williams, Liberace en Danny La Rue. Hun carrière wordt getoond aan de hand van archiefbeelden en commentaar van hedendaagse artiesten en kenners. Tegelijk laat de documentaire zien hoe deze performers subtiel speelden met genderrollen en humor, en zo toch een vorm van zichtbaarheid creëerden binnen een repressieve samenleving.

Een belangrijk thema is de spanning tussen publieke adoratie en privé-onderdrukking: hoewel deze entertainers geliefd waren bij het grote publiek, konden zij vaak niet openlijk zichzelf zijn. De aflevering onderzoekt hoe hun werk heeft bijgedragen aan het langzaam veranderen van publieke opvattingen over homoseksualiteit.

Zie hier een portret van historische pioniers, die de basis legden voor de latere acceptatie van lhbtiq+-artiesten in de Britse entertainmentwereld.

deel twee: glamrock, disco en flamboyante popiconen

De tweede aflevering van God Save the Queens verschuift de focus naar de jaren 70 en 80, met nadruk op glamrock, disco en de opkomst van flamboyante popiconen. In deze episode staan artiesten centraal die niet langer volledig verborgen hoefden te blijven, maar juist speelden met genderexpressie, uiterlijk en seksuele ambiguïteit.

Belangrijke figuren die in aflevering twee via archiefbeelden en in gesprekken met de makers aan bod komen, zijn onder andere David Bowie, Boy George, Jimmy Somerville en Kenny Everett. Zij vertegenwoordigen een periode waarin queer-identiteit zichtbaarder werd in de popcultuur, bijvoorbeeld via androgynie en extravagante podiumstijlen.

Sylvester komt voorbij, maar ook ABBA en The Rocky Horror Picture Show, gevolgd door The New Romantics: Human League, Visage, noem maar op. Gevolgd door Culture Club en de leerqueens van Frankie Goes to Hollywood.

De aflevering laat zien hoe deze generatie artiesten grenzen verlegde: zij gebruikten mode, muziek en performance om traditionele ideeën over mannelijkheid en seksualiteit uit te dagen. Tegelijk wordt duidelijk dat, hoewel er meer vrijheid was dan in eerdere decennia, acceptatie nog steeds niet vanzelfsprekend was.

Aflevering twee portretteert een kleurrijke en invloedrijke lichting performers die queer zichtbaarheid in de mainstream aanzienlijk hebben vergroot en daarmee de weg vrijmaakten voor latere generaties.

deel drie: zichtbare en invloedrijke lhbtiq+-artiesten

De derde aflevering van God Save the Queens richt zich op de jaren 90 tot het heden en laat zien hoe lhbtiq+-artiesten steeds zichtbaarder en invloedrijker zijn geworden in de Britse entertainmentwereld. Waar eerdere generaties vaak nog moesten verhullen wie ze waren, toont deze episode een tijdperk waarin openheid en zelfexpressie centraler staan, al blijft strijd voor acceptatie een terugkerend thema.

Onder de prominente figuren die in deze aflevering aan bod komen, bevinden zich onder anderen Elton John, George Michael en Freddie Mercury. Zij worden gepresenteerd als artiesten die niet alleen muzikaal succes behaalden, maar ook een grote rol speelden in het normaliseren van homoseksualiteit in de mainstream cultuur.

Ook zijn er bijdragen van commentatoren en entertainers zoals Stephen Fry en Graham Norton, die reflecteren op de vooruitgang én de blijvende uitdagingen.

De aflevering benadrukt hoe media, popmuziek en televisie een platform zijn geworden voor zichtbaarheid en acceptatie. Tegelijk wordt duidelijk dat kwesties rond discriminatie, stereotypering en representatie nog niet volledig zijn verdwenen. Kortom, deze slotaflevering schetst een hedendaags beeld van queer cultuur: zichtbaarder dan ooit, maar nog altijd in ontwikkeling.

De docuserie God Save the Queens is gemaakt in 2012, dus de beelden lopen ongeveer door tot 2010. Een vierde deel zou helemaal te gek zijn, maar hier moeten we het helaas mee doen.