Nieuw op BBC 2: Queen James, een documentaire over ‘de eerste homoseksuele koning van Groot-Brittannië’

Queen James is de titel van een nieuwe BBC-documentaire waarin de makers in het privéleven duiken van koning James I. De grote vraag die ze willen beantwoorden luidt:  kan hij worden beschouwd als ‘de eerste homoseksuele monarch van Groot-Brittannië’?

Queen James wordt uitgezonden op BBC Two op 18 juni om 21.00 uur in het kader van de wereldwijde Pride-maand. De makers onderzoeken de relaties en persoonlijke geschiedenis van de Jacobeaanse heerser, die begin 17e eeuw over Engeland, Schotland en Ierland regeerde.

bergen aan bewijsmateriaal

Het programma wordt gepresenteerd door historicus Gareth Russell, die ook een boek heeft geschreven over de koning met de titel Queen James. Volgens hem zijn er ‘bergen aan bewijsmateriaal uit de eerste hand’ die de suggestie wekken dat de koning romantische en seksuele relaties had met mannen - bewijsmateriaal dat lange tijd door historici over het hoofd is gezien of gebagatelliseerd.

Voor de documentaire is hij in een verzameling recent ontdekte brieven gedoken waarin James zijn genegenheid uitspreekt voor een aantal mannelijke favorieten. Een van hen is de hertog van Buckingham, over wie hij in intieme bewoordingen sprak.

geheim gehouden details 

Russell betoogt dat het taalgebruik in de correspondentie de lang bestaande opvatting dat dergelijke relaties puur platonisch waren, ter discussie stelt.

“Eeuwenlang kozen historici ervoor om deze brieven niet te publiceren of te bestuderen”, zegt hij in de documentaire. Hij voegt eraan toe dat de houding in het Victoriaanse tijdperk ertoe leidde dat belangrijke details uit het leven van de koning geheim werden gehouden .

mannelijke gunstelingen 

Jacobus I is vooral bekend vanwege zijn opdracht voor de King James Bible en zijn mecenaat van de kunsten. Met de documentaire Queen James willen de makers de kijk op zijn nalatenschap verbreden door de invloed van zijn persoonlijke relaties op zijn hofhouding en politieke leven te onderzoeken.

De documentaire laat zien hoe zijn innerlijke kring werd gevormd door een reeks mannelijke gunstelingen, die veel invloed hadden op bestuurlijke zaken. Tegelijkertijd bleef zijn vrouw, koningin Anna, een centrale publieke figuur. Historici suggereren dat de relaties van de koning haar positie niet op dezelfde manier bedreigden als een vrouwelijke rivale dat wellicht wel zou hebben gedaan.

completer beeld 

De belangstelling voor het privéleven van James is de laatste jaren toegenomen, aangewakkerd door nieuw onderzoek en culturele weergaven van die periode.

Russell zegt dat de bewaard gebleven brieven – die in archieven in Groot-Brittannië en Ierland zijn ontdekt – een completer beeld van de monarch schetsen. Hij betoogt dat ze als een integraal onderdeel van zijn verhaal moeten worden beschouwd, in plaats van iets dat verborgen moet worden gehouden.

Queen James, 18 juni op BBC Two, om 21:00 uur lokale tijd (in Nederland om 22:00 uur).