Uit de oude doos: “Van Dollywood naar Zwollywood”

Dit artikel verscheen begin 2007 in de schriftelijke editie van Winq, voorafgaand aan het concert dat Dolly Parton gaf op 18 maart van dat jaar, in de IJsselhallen in Zwolle.

Met haar zestig jaar scoort Dolly Parton misschien geen megahits meer, ze is nog altijd een van de interessantste zangeressen ter wereld. En immens populair. Op 18 maart treedt ze op in de IJsselhallen in Zwolle en daar is al maanden geen kaartje meer voor te krijgen.

Als je het over Dolly Parton wilt hebben, ontkom je niet aan de clichéverhalen die over haar de ronde doen. Alleen al haar uiterlijk, waarmee Dolly alle stereotypen van het vrouwelijk lichaam sterk uitvergroot: een voluptueuze boezem, ducklips, een wespentaille en groot, blond haar. En laten we ook haar rags to riches levensverhaal niet vergeten, waarin de kleine Dolly zich van een straatarm meisje op een

dieet van maïspap heeft opgewerkt tot de rijkste countryzangeres aller tijden. Je zou bijna vergeten dat Dolly naast een opeenstapeling van clichés ook een serieus artiest is, die aan het einde van het vorige millennium hoogstpersoonlijk voor een revival zorgde met een serie albums vol Amerikaanse roots-muziek. Sindsdien staan de country-getinte bluegrass-originals weer volop in de belangstelling bij een groot publiek. En dat dankzij iemand die daarvóór vooral de lach aan haar kont had hangen.

dolly, de artiest

Aanleiding voor dit verhaal is Dolly’s eenmalige optreden in de IJsselhallen in Zwolle. Op 18 maart laat zij nog één keer horen hoe Amerikaanse country écht klinkt. De gemiddelde Nederlander herinnert zich de hits ‘Nine To Five’, ‘I Will Always Love You’ en het vooral bij karaokefans populaire duet met Kenny Rogers, ‘Islands In The Stream’. Wat hits betreft ligt Dolly’s toptijd in de jaren 1978 - 1983. Juist in die periode maakt ze geregeld uitstapjes richting popmuziek. De Amerikanen hebben dan al ruim tien jaar kunnen genieten van Dolly’s countryliedjes.

Dolly, opgegroeid op een tabaksboerderij in Sevierville, Tennessee in een gezin met twaalf kinderen, vertrekt de dag nadat ze haar high school heeft afgerond naar Nashville. Al snel trouwt ze met Carl Dean, met wie ze nu al meer dan veertig jaar samen is. Tot 1977 brengt Dolly geregeld een album uit, maar in dat jaar breekt ze voorgoed door. Het pop-georiënteerde album Here You Come Again verkoopt wereldwijd miljoenen exemplaren en Dolly’s naam is gevestigd. In de jaren tachtig schittert Dolly ook op het witte doek. In The Best Little Whorehouse In Texas (1982), Rhinestone (1984) en Steel Magnolias (1989) laat ze zien dat acteren haar net zo goed afgaat als zingen.

De jaren daarna wordt het rustiger rond Dolly, maar in 1999 schudt ze de wereld wakker met een ‘nieuw”;geluid op het album The Grass Is Blue. Ze komt met een serie albums waarop ze muziek laat horen in de stijl van de oude Amerikaanse originals. Zo blaast ze vergeten stromingen als bluegrass en rootsy Americana blues nieuw leven in. Na The Grass Is Blue vervolgt Dolly haar ontdekkingsreis door de oude muziek op Little Sparrow (2001), Halos & Horns (2002, met een countryversie van Led Zeppelins ‘Stairway To Heaven’), For God And Country (2003), het live-album Live And Well (2004) en Those Were The Days (2005). Terwijl verzamelalbums nog altijd focussen op Dolly’s oude hitsuccessen, buitelen critici over elkaar heen om Dolly’s herwonnen toppositie in de Amerikaanse rootsmuziek te roemen. Hoogstwaarschijnlijk zijn ze ook weer positief over het nieuwe album Country Is As Country Does, dat later dit jaar verschijnt.

dolly, de zakenvrouw

Naast haar carrière als zangeres en actrice laat Dolly zich gelden op ieder denkbaar vakgebied. Je kunt het zo gek niet bedenken of Dolly weet er geld uit te slaan. Zo heeft ze haar eigen cosmeticalijn, een filmproductiebedrijf, een eigen pruikenlijn (tijdens Dolly’s toernees gaat er trouwens een grote koelkast mee. Niet omdat ze zo’n grote eter is, maar haar pruiken moeten op een bepaalde temperatuur bewaard blijven), een eigen serie Dolly Parton-poppen en oneindig veel verschillende merchandise-producten.

Zo was ze de eerste artieste met haar eigen flipperkast. Binnenkort start Dolly een lingerielijn. Ja, zelfs een serie Dolly-diepvriesmaaltijden staat op het programma. Daarnaast heeft Dolly ook nog tijd om kinderboeken te schrijven. O ja, Dolly heeft ook een eigen theaterrestaurant, haar gasten schotelt ze eten voor uit haar kookboek met moeders recepten: Dolly’s Dixie Fixin’s Cookbook.

En dan hebben we het nog helemaal niet gehad over Dolly’s pretparkenimperium. Spetteren en spatteren doe je in Dolly’s wildwaterpark Splash Country. Wil je alles weten over het leven van Dolly zelf, dan kun je terecht in Dollywood. Hier is zo’n beetje de hele familie van Dolly aan het werk om de gasten te laten zien hoe de Partonnetjes vroeger geprakte banaan aten, met z’n allen uit een gedeukte oude pan. En ten slotte doet Dolly natuurlijk ook aan charity: ze heeft haar eigen goede doel, de Imagination Library, waar kansarme kinderen leren lezen.

dolly, de anekdotes

Het clichébeeld dat bestaat over Dolly Parton heeft ze voor een groot deel aan zichzelf te danken. Zo wil ze beweren dat de verloskundige die haar ter wereld hielp werd betaald met een pak meel in plaats van harde dollars. Maar ook anderen dragen bij aan de mythevorming. Het eerste gekloonde schaap is naar de zangeres vernoemd omdat het dier is gekloond uit borstweefsel.

Over die borsten gesproken: Dolly heeft er nooit een geheim van gemaakt dat ze grote delen van haar lichaam aan de plastisch chirurg heeft te danken. Het heeft echter tot 2002 geduurd voordat ze toegaf dat haar borsten van nature een stuk kleiner zijn. Overigens hebben die borsten ook namen, Dolly noemt ze Shock en Awe, wat trouwens ook de codenaam voor de bombardementen op Irak was. Ook leuk, tot slot: in de jaren tachtig verscheen een personage in de Amerikaanse Sesamstraat, genaamd Polly Darton.

dolly, in haar eigen woorden

“Je moest eens weten wat het kost om er zo goedkoop uit te zien.”

“Ik heb alle workout-video’s van Jane Fonda in huis. Ik vind het heerlijk om ze te bekijken terwijl ik een zak koekjes leegeet.”

“Hoelang het duurt om mijn haar te doen? Ik weet het niet, daar ben ik nooit bij…”

“Ik zie eruit als een kruising tussen Moeder de Gans, Assepoester en een dorpshoer.”

“Of dit mijn eigen borsten zijn? Jazeker, ik heb er genoeg voor betaald.”

“Mijn volgende pretpark bouw ik in Silicon Valley.”

“Er zit een hart onder die borsten en hersens onder deze pruik.”

“Ik ben zo ontzettend echt, dat ik het niet erg vind om er zo vreselijk nep uit te zien.”

“Nog één facelift en ik heb een baard.”

“Ik was de eerste vrouw die haar bh verbrandde. Het kostte de brandweer vier uur om het vuur te blussen.”

“Ik heb kleine voeten. In de schaduw wil nu eenmaal weinig groeien.”