Fien Gervers over haar boek Wat familie is: “Familie is veel breder dan dat we traditioneel gezien denken”

Er zijn veel verschillende manieren waarop een gezin kan ontstaan. Fien Gerver schreef er een boek over: Wat familie is, een interviewbundel met ervaringsverhalen van queer ouders. Hierin delen zij hun persoonlijke verhaal over de weg naar hun ouderschap. Aan Winq vertelt Gerver, zelf ook ervaringsdeskundige, waarom dit boek er moest komen.

Op 31 mei is het debuut verschenen van Fien Gerver, Wat familie is. Het is de eerste Nederlandse interviewbundel met ervaringsverhalen van queer ouders. Gerver is zelf queer ouder en merkte dat ze een boek als dit miste. Dus daarom schreef ze het zelf.

(wens)ouders vertellen over hun weg naar het ouderschap

In de openhartige interviewbundel delen (wens)ouders hun persoonlijke verhaal over de weg naar ouderschap. Drie donoren en een draagmoeder komen ook aan het woord. Samen bieden ze een inkijkje in de vele manieren waarop een gezin kan ontstaan: door keuzes, zorg en liefde. 

Het resultaat is een bundel die laat zien hoe divers de regenbooggemeenschap is en hoe breed de waaier aan gezinsvormen die daarbinnen mogelijk zijn. Het boek verschijnt in het jaar van WorldPride Amsterdam. Een jaar waarin het huwelijksgelijkheid wordt gevierd maar er nog steeds geen meerouderschapswet is. Ook voor draagmoederschap is nog geen wetgeving. Wat familie is, is geen politiek manifest maar maakt de menselijke werkelijkheid achter het debat zichtbaar, vertelt Gerver.

Aan Winq vertelt ze hoe ze op het idee is gekomen voor Wat familie is, voor wie het boek bedoeld is en ook vertelt ze over haar eigen ervaringen met queer ouderschap.

Hoe ben je op het idee gekomen voor Wat familie is?

“Toen mijn vrouw en ik gingen nadenken over onze kinderwens, ben ik op zoek gegaan naar ervaringsverhalen. We stonden open voor verschillende gezinsvormen en hierdoor merkte ik dat ik een boek miste met ervaringsverhalen van wensouders en een plek waar alle informatie samenkomt. Ook tijdens ons traject, dat uiteindelijk vierenhalfjaar geduurd heeft, heb ik ervaringsverhalen gemist. Het is soms best fijn om te lezen hoe anderen een fertiliteitstraject ervaren, welke vragen je aan een potentiële vader van je kinderen kan stellen en hoe je een keuze maakt tussen erkennen en adopteren. Ook werd ik steeds nieuwsgieriger naar de verhalen van queerouders in andere gezinsvormen, ons verhaal is namelijk maar een van velen. Nadat onze zoon was geboren ben ik schrijfopleidingen gaan volgen en eind 2024 ging de knop om. Ik wist: dit boek ga ik schrijven!”

Voor wie is het boek bedoeld?

“Het boek is bedoeld voor queer (wens)ouders, mensen die zich oriënteren op gezinsvorming en iedereen die meer wil begrijpen over diverse gezinsvormen in Nederland. Ik hoop dat mensen door het lezen van dit boek inzien hoe geliefd en gewenst onze kinderen zijn. Over elke gezinsvorm is ontzettend goed nagedacht, er is geen kind in dit boek dat er zomaar was. Ik hoop dat mensen lezen dat familie veel breder is dan dat we traditioneel gezien denken.”

Wat kun je vertellen over je eigen ervaringen met queer ouderschap, wat ging er goed en welk obstakels kwam je hierbij tegen?

“Het is moeilijk om hier een kort antwoord op te geven. Ons traject heeft vierenhalf jaar geduurd en wat Floor en ik goed hebben gedaan is dat we ons bewust waren van de wachttijden en ons daarom hadden ingeschreven bij een fertiliteitskliniek nog voordat we wisten hoe onze gezinsvorm eruit zou zien. Dat zou ook echt mijn tip zijn, meld je gewoon aan. Als je besluit toch op een andere manier vorm te geven aan je gezin, dan kan je altijd weer van de wachtlijst af. De obstakels die wij tegen zijn tegen gekomen zijn vooral medisch gezien, hierin hebben we geleerd echt goed naar ons onderbuik gevoel te luisteren en duidelijk bij de artsen aan te geven wat we wel/niet willen. Dan wordt er echt wel goed naar je geluisterd. Ik heb hier ook een artikel over geschreven op Substack, met de titel: #3 Fertiliteitstraject – wees lief voor jezelf.”

Is het boek ook interessant voor (queer) mensen die geen kinderwens hebben?

“Ja, het is interessant voor eenieder die meer wil begrijpen over onze gezinsvormen. Juist in het huidige politieke klimaat is het goed dat mensen lezen hoe goed er is nagedacht over onze gezinnen en hoe gewenst en geliefd onze kinderen zijn. Het kan zorgen voor meer begrip en inzicht in situaties die voor jou misschien niet zo vanzelfsprekend zijn. Daarnaast zullen er mensen zijn die queer (wens)ouders kennen, voor hen kan het ook inzicht geven.”

Je hebt voor het boek een keur aan mensen geïnterviewd. Kun je een paar voorbeelden geven van verhalen die je zijn bijgebleven?

Alle verhalen in het boek zijn voor mij bijzonder. Het is eigenlijk moeilijk om te kiezen, elk verhaal heeft iets unieks. Maar om dan drie voorbeeld te noemen:

Het verhaal van Charlotte en Yara. In een telefonische kennismaking gaven zij aan dat hun verhaal interessant zou kunnen zijn, en dat was het! Charlotte is een trans vrouw, zij en Yara zijn getrouwd en hebben een dochter. Een dochter die biologisch gezien van hen beiden is maar waarvan zij door een kronkel in de wet niet beiden juridisch ouder zijn. Hiervoor zijn zij naar de rechter gestapt. 

Ook het verhaal van Tim. Hij heeft zaad gedoneerd bij een kliniek. Zaaddonoren komen zo vaak negatief in het nieuws: er zijn veel berichten te vinden over massadonatie. Zijn verhaal laat zien met welke goede intenties hij gedoneerd heeft bij de kliniek, hoe zorgvuldig dat proces is verlopen en hoe welkom zijn donorkinderen zijn op het moment dat zij hier behoefte aan hebben. Een heel warm verhaal, dat gedeeld moet worden. 

En nog het verhaal van Mark. Hij en zijn man hebben de hulp gekregen van een Canadese draagmoeder. Dit hele traject is met zoveel zorg en liefde bewandeld. Overal is over nagedacht en het contact met de draagmoeder en eiceldonor is bijzonder om te lezen. Daarentegen hebben zij natuurlijk een heel juridisch traject doorlopen zodra de kinderen in Nederland waren, op dat moment word je weer met je neus op de juridische feiten gedrukt.”

Er is nog steeds geen meerouderschapswet geregeld in Nederland. Kun je enkele tips delen hoe (toekomstige) queer ouders hiermee kunnen omgaan? 

“De belangrijkste tip is denk ik: geef de situatie aan bij instanties, vaak wordt dit geaccepteerd. Op school bijvoorbeeld, wees hier open over en alle ouders zullen vast een uitnodiging krijgen voor de ouderavond. Wees ervan bewust dat ouderschapsverlof wettelijk geregeld is voor alleen de juridische ouders. Werkgevers mogen daarom zelf bepalen of zij de derde en vierde ouder wel/geen verlof geven. Ook hier zou ik vroegtijdig over in gesprek gaan en geef voorbeelden waar het wel goed geregeld is. De HEMA heeft hier bijvoorbeeld al jaren een goede regeling voor. Maar ook: neem contact op met een specialist in diverse gezinsvormen, deze kan jullie verder helpen en adviseren over de afspraken die jullie onderling kunnen vastleggen.”

wat familie is 

Een uitgave van Paris Books Centraal Boekhuis · ISBN: 978-94-93425-81-1 Prijs € 21,99 Verkrijgbaar via alle bekende boekhandels en winkels zoals Bol.com en Bruna. Bestellen kan ook via de eigen website van de auteur, Fiengerver.nl.