Matthew Bourne over The Car Man: “Queer thema’s in dans waren zeldzaam”
De choreograaf over biseksualiteit en veranderde tijden
Choreograaf Matthew Bourne maakte in 2000 van The Car Man een bijzondere dansproductie: een duistere thriller, onder andere gebaseerd op de klassieker The Postman Always Rings Twice. Dit najaar is de voorstelling te zien in Koninklijk Theater Carré, 26 jaar na de première.
The Car Man bestaat al 26 jaar. Hoe kijk je nu terug op je keuze om de hoofdpersoon biseksueel te maken? “Toen we het voor het eerst speelden, was er echt tumult in de zaal op het moment dat het publiek erachter kwam. Schoolklassen reageerden soms met minutenlang kabaal. Nu is de reactie meer van: oh, hij valt ook op mannen; nou, en? Het heeft zijn schokwaarde verloren, maar heeft nog steeds een verrassingsfactor. Het klopt niet met wat je verwacht op dat punt in het verhaal. Dat zit er nog steeds in.”
Was dat ook wat je wilde bereiken: schokken? “Wel een beetje, ja. We wilden grenzen verleggen. Dans liep zo achter. Queer thema’s in dans waren zeldzaam. Maar eerlijk gezegd dacht ik in de eerste plaats vanuit mezelf als kunstenaar. Je wilt iets maken dat voor iedereen klopt, ook voor je eigen ervaring.”
Zie je jezelf als activist? “Nooit. Dat woord gebruik ik niet voor mezelf. Soms heeft mijn werk dat effect gehad, maar dat was niet het uitgangspunt. Ik ben een verteller. Een entertainer ook, eigenlijk.”
politieke druk op queer theater neemt toe
Je hebt The Car Man in het verleden in Los Angeles opgevoerd. Hoe zijn de huidige omstandigheden in de Verenigde Staten voor voorstellingen van deze aard? “Er is politieke druk. Er zijn zorgen over wat financiers accepteren. Sommige landen willen deze productie simpelweg niet. Dat is veranderd. Dat voel je.”
Je maakte ook Het Zwanenmeer met allemaal mannelijke zwanen, is dat makkelijker touren dan met The Car Man? “Een beetje, ja. Het Zwanenmeer is poëtischer. Iedereen ziet dat het vogels zijn – het zit in een poëtische verpakking. The Car Man is directer. Meer in your face.”
Geef je iets op door niet expliciet politiek te zijn in je werk? “Ik denk het niet. Mijn publiek is breed – mensen die ook naar musicals en films gaan. Dat vind ik eigenlijk dapperder dan werk maken dat politiek bedoeld is en veel minder mensen raakt op een manifestatie of een festival. Dit bereikt iedereen en die mensen accepteren queerness als een onderdeel van het leven. Dat is wat er in 26 jaar is gebeurd met deze voorstellingen. Dat is niet niks.”
The Car Man is van 25 t/m 29 november te zien in Koninklijk Theater Carré, Amsterdam. Kijk ook op carre.nl.
