Lekkere muziek: de vaudeville / new wave / opera-video’s van Klaus Nomi uit het begin van de jaren tachtig

Jarentachig-performer Klaus Nomi was haast buitenaards, met zijn uitzinnige make-up, theatrale live performances en zijn liedjes die varieerden van punk tot opera. Hij verscheen in een flits en zijn ster doofde veel te vroeg uit. Hoog tijd om eens terug te blikken op de kortstondige muzikale carrière van Klaus Nomi.

‘you don’t own me’

Lang voordat Klaus Nomi doorbrak als artiest, verhuisde de als Klaus Sperber geboren zanger van West-Berlijn naar New York City. Daarvoor werkte hij bij de Deutsche Oper en zong hij aria’s in de Berlijnse queer club Kleist-Kasino, onder de naam Renata Castrata. Eenmaal in New York werkte hij overdag in een banketbakkerij, om ’s avonds op te treden in Off-Broadway-shows. Hier ontdekte hij zijn talent voor ironie, vaudeville en de combinatie van opera, punk en new wave. In 1981 bracht hij zijn eerste single uit, een cover van Lesley Gores ‘You Don’t Own Me’. Helaas is er geen originele video of opname bewaard gebleven.

‘total eclipse’

Was het David Bowie die Klaus Nomi inspireerde tot zijn iconische, buitenaardse look, met een wit geschminkt gezicht en Pierrot-achtige make-up, getooid met een kapsel vol zwartgeverfde spikes en optreden in een theatrale versie van een smoking? Feit is dat Bowie wel wat zag in Nomi, en hem vroeg als achtergrondzanger voor een optreden bij Saturday Night Live in 1979. ‘Total Eclipse’ stamt uit 1981 en is geschreven door Nomi’s muzikale ontdekker Kristian Hoffman.

‘nomi song’

De stem van Nomi was zowel countertenor als bariton, en in zijn singles toonde hij zijn enorme bereik. Zo ook in ‘Nomi Song’, waarvoor hij begin 1982 een officiële muziekvideo maakte waarin hij de geldende conventies voor de verschillende genders op zijn kop zet. Aanvankelijk noemde hij zich kortweg NOMI, wat een anagram was voor ‘omni’, wat ‘alles tegelijk’ betekent.

‘the cold song’

Als b-kant van ‘Nomi Song’ verscheen ‘The Cold Song’, wat een bewerking is van een partituur uit de semi-opera King Arthur van Henry Purcell en John Dryden uit 1691. Hier zie je een ongecensureerd optreden van Klaus Nomi met figuranten die een surrealistische liefdesspel uitbeelden waarin een ietwat sinistere doktersfiguur een naakte vrouw digitaal tot leven probeert te wekken. Even doorklikken naar YouTube om de video te bekijken.

‘lightning strikes’

In zijn kortstondige carrière bracht Nomi slechts twee albums uit: Klaus Nomi in 1981 en Simple Man in 1982. ‘Lightning Strikes staat op dat tweede album en in de officiële video draagt Nomi wederom zijn favoriete optreedpak. Het is een track met roots in new wave, pop en operette, waarvan het origineel werd gezongen door Lou Christie in 1966.

‘simple man’

De titeltrack van album nummer twee werd vergezeld van een video waarin Nomi was te zien met een nieuwe look: in een gangbaar kostuum, met korter haar en een lange trenchcoat. Later draagt hij een leren jack en een zonnebril, alsof de zanger zich ineens van een meer mainstream kant wilde laten zien.

‘falling in love again’

Over het privéleven van Nomi is niet zo heel veel bekend. Hoewel hij uitgesproken queer was, trouwde hij in 1980 met een vrouw om een Amerikaanse greencard te bemachtigen. Vrouwen spelen ook een prominente rol in de video voor zijn versie van Marlene Dietrichs ‘Falling In Love Again’ van het Simple Man-album. Met ook nog een stuk ‘Ich Bin von Kopf bis Fuss auf Liebe Eingestellt’. Let vooral ook even op de buitenissige aerobic-couture van de dames, en Nomi’s eigen achtergronddansers van wie er een is voorzien van een gevaarlijke balletkraag.

‘just one look’

In 1983 kwam er een einde aan het leven van Klaus Nomi als gevolg van complicaties die hij opliep na een hiv-infectie. Hij werd slechts 39 jaar oud. Zijn legacy leeft voort in de documentaire The Nomi Song, die in 2004 over zijn korte leven is gemaakt. In 2023 maakte de Staatoper Unter den Linden in Berlijn nog een voorstelling over het leven van Nomi, onder de noemer Don’t You Nomi?, wat een combinatie was van toneel, opera en performance kunst. Hier besluiten we ons eerbetoon aan Nomi met een van zijn laatste optredens: “Just one look, that’s all it took…”