Eerste openlijk homoseksuele voetballer Justin Fashanu geëerd met expositie in Brits Queer Museum
Wie was Fashanu ook alweer? Hier lees je alles over deze pionier
Justin Fashanu was de eerste professionele voetballer die openlijk homoseksueel was. In 1990 gaf de destijds 29-jarige Britse speler een interview waarin hij zijn verhaal deed. Hij krijgt nu een passend eerbetoon met een nieuwe expositie in het onlangs heropende Queer Britain Museum in Londen.
Justin Fashanu werd in 1961 geboren in Hackney, Londen, als zoon van een Nigeriaanse vader en een Guyaanse moeder. Na de scheiding van zijn ouders groeide hij op met zijn broer in een pleeggezin. Als tiener was hij actief als bokser, maar bij het voetbal bleek zijn grootste talent te liggen. Op zijn zeventiende begon zijn voetbalcarrière bij Norwich City. Twee jaar later won hij de BBC Goal of the Season Award, waardoor hij zichzelf definitief op de voetbalkaart zette.
exclusief interview
In zijn vroege jaren als profvoetballer wisten sommigen al dat Fashanu gay was. Zijn manager Brian Clough kwam erachter dat hij in zijn vrije tijd naar gay clubs ging en verbood hem nog langer te trainen met de rest van het team. In de jaren erna bleef hij spelen bij verschillende profclubs.
In 1990 liet hij in een exclusief interview met tabloid The Sun weten dat hij gay was. De kop van het artikel luidde: “£1m Soccer Star: I AM GAY”. In het interview vertelde hij dat hij een affaire had gehad met een getrouwd lid van de Conservatieve partij die hij had ontmoet in een Londense gaybar.
outcast
Even leek het goed te gaan met de carrière van Fashanu. Aanvankelijk zei hij dat zijn teamleden hem hadden geaccepteerd. Maar nog geen week later gaf zijn jongere broer John een interview aan het Britse magazine The Voice, met als kop: “My Gay Brother is an Outcast’. Intussen bleef The Sun het verhaal van Fashanu uitmelken, door verhalen te publiceren over pikante verhalen over vermeende affaires met politici, popsterren en andere voetbalspelers.
Een backlash volgde. Hij kreeg geld aangeboden voor nog meer verhalen, maar ook door mensen die wilden dat hij terug de kast in ging. Hij bleef voetballen, maar de grappen van medespelers bleven komen en het publiek jouwde hem uit.
toch niet loud and proud
In 1992 werd Fashanu gevraagd als presentator voor Loud’n’proud, een nieuwe radioserie die gericht was op jonge gays en lesbiennes, maar uiteindelijk durfde BBC Radio 5 het niet aan en werd hij als het laatst vervangen door een vrouw. In 1996 werd hij opnieuw mikpunt van discriminatie.
De BBC startte een poll via e-mail, iets wat nieuw was in die tijd, om een sportman of -vrouw uit te roepen tot Sports Personality of the Year. Studenten stemden massaal voor Fashanu, maar het productieteam besloot deze stemmen ongeldigt te verklaren.
tragisch einde
In 1998 kon Fashanu er niet meer tegen en kwam er een tragisch einde aan zijn leven. De voetballer woonde in die jaren in Maryland, in de Verenigde Staten. Nadat een 17-jarige jongen zich bij de politie had gemeld met de beschuldiging dat Fashanu hem seksueel had misbruikt, vluchtte hij terug naar Engeland. Daar werd hij in de morgen van 3 mei van dat jaar gevonden, in een verlaten garage.
In een achtergelaten brief schreef Fashanu dat hij geen eerlijk proces zou hebben gekregen omdat ze hem bij voorbaat schuldig zouden hebben geacht. “Ik wil mijn familie en vrienden de schaamte hierover besparen.”
nalatenschap
Jaren later liet zijn broer John weten dat hij spijt had van zijn negatieve uitlatingen over Fashanu. In de tussentijd groeide hij uit tot een held. In de Top 500 Lesbian and Gay Heroes van The Pink Paper stond Fashanu op plek 99. In 2009 was hij postuum het gezicht van The Justin Campaign, waarbij voetballers een vuist maakten tegen homofobie.
In 2017 verscheen op Netflix de film Forbidden Games: The Justin Fashanu Story. En in 2023 eerde Norwich, de stad waarin hij zijn eerste professionele voetbalschreden zette, Justin Fashanu met een muurschildering bij de Fat Cat and Canary Pub.
nieuwe expositie
Daar komt nu een nieuwe expositie bij in het onlangs heropende Queer Britain Museum in Londen. Zijn voetbaloutfit is er te zien, net als gesigneerde voetballen, speelkaarten, stickers en andere merchandise met daarop het gezicht van Fashanu.
Ook is er een single te vinden die Fashanu in 1982 had uitgebracht, met daarop het lied ‘Do It Cos You Like It’. Tot slot is er een editie van Gay Times te vinden uit 1991, met Fashanu op de cover.
meer informatie en tickets
Kijk op de website van het Queer Britain Museum voor meer informatie, openingstijden en tickets.
