De comeback van de musical Cats

Er zijn musicals die komen en gaan, en dan is er Cats, sinds 1981 favoriet. Een klein verhaal over een groep katten die zich één nacht per jaar verzamelt om te bepalen wie mag sterven en wie herboren mag worden. Het werkt al 45 jaar.

Het begon allemaal met T.S. Eliot, de modernistische dichter die in 1939 een luchtig gedichtenboek voor kinderen schreef: Old Possum's Book of Practical Cats. Componist Andrew Lloyd Webber zette die gedichten begin jaren zeventig op muziek, aanvankelijk als vrijetijdsproject zonder enig plan voor een echte show. Regisseur Trevor Nunn en choreograaf Gillian Lynne zagen er wel een volwaardige musical in, en op 11 mei 1981 ging Cats in première, in het New London Theatre. 

unieke herinneringen

Die première verliep allesbehalve vlekkeloos. Judi Dench, oorspronkelijk gecast als Grizabella, scheurde tijdens de repetities haar achillespees en moest afhaken. Elaine Paige sprong in en werd wereldberoemd met de rol. Alsof dat nog niet genoeg drama was, werden publiek en volledig verklede kattencast vlak voor het slotapplaus de straat op gestuurd na een bommelding. Ondanks die valse start werd Cats een gigantisch succes: 21 jaar lang liep de show onafgebroken in Londen, goed voor bijna negenduizend voorstellingen. Broadway pikte de show in 1982 op en sleepte er in 1983 zeven Tony Awards mee binnen. Het nummer ‘Memory’ groeide uit tot een van de meest gecoverde musicalsongs ooit, met versies van onder anderen Barbra Streisand en Céline Dion. 

nederland doet mee 

In 1987 ging Nederland uiteindelijk overstag en haalde het Koninklijk Theater Carré, ter gelegenheid van zijn honderdjarig bestaan, Cats naar Amsterdam. Het werd meteen een voltreffer: in drieënhalve maand tijd trok de voorstelling 183.000 bezoekers, met grote namen als Pia Douwes, Ruth Jacott en Stanley Burleson in de cast. Die laatste dacht bij zijn auditie trouwens dat hij ging voorzingen voor een Volendamse popgroep. Het succes was zo groot dat er in 1988 en 1992 reprises volgden, telkens met een nieuwe cast. 

Grappig genoeg was het juist dit succes dat Joop van den Ende, later dé musicalkoning van Nederland, over de streep trok om het genre in te duiken. Zijn enige kritiek op de Carré-productie zou zijn geweest dat het geen eigen productie was. Die frustratie veeg hij in 2006 van tafel door Cats alsnog zelf naar Carré te brengen. In 2016 kwam er nog een Engelstalige, wereldwijd toerende versie langs, waarbij het Nederlandse publiek de show voor het eerst in de originele taal kon zien. 

rijkskatten

Veertig jaar en talloze internationale versies later krijgt de musical in Cats: Het Meesterwerk een compleet nieuw jasje – en wat voor een. Producenten Ruud de Graaf en Hans Cornelissen verplaatsen het verhaal naar het Rijksmuseum, waar de katten ’s nachts tussen de meesterwerken tevoorschijn komen voor hun jaarlijkse Jellicle Ball. Personages krijgen een look geïnspireerd op Rembrandt, Vermeer en Rachel Ruysch, maar ook op Mondriaan, Escher en Picasso: kunstgeschiedenis in de kostuumafdeling. Rollen worden gespeeld door onder anderen Nurlaila Karim, Richard Spijkers en Yoran de Bont

De regie is in handen van Paul van Ewijk, met een nieuwe vertaling van Florus van Rooijen, choreografie van Klevis Elmazaj en decor en kostuums van Marjolein Ettema. De landelijke première is op 19 oktober 2026 in Koninklijk Theater Carré, waarna de tour tot en met 6 juni 2027 (in Utrecht) zo'n beetje het hele land aandoet. Of deze versie ook negen levens krijgt, zoals zijn voorgangers, moet nog blijken, maar met een setting als het Rijksmuseum begint Cats: Het Meesterwerk in elk geval met een flinke streep voor. 

Cats is t/m  25 oktober te zien in Koninklijk Theater Carré in Amsterdam, daarna t/m 13 december in de Nederlandse theaters. Kijk voor info en tickets op musicalcats.nl.