Maandag 30 januari staat Ute Lemper in Carré. Tijdens deze voorstelling zal ze een hommage brengen aan de Argentijnse muzikant: Astor Piazzolla. Winq.com kreeg de kans om -voorafgaand aan het optreden- Ute te interviewen. Na het lezen van haar biografie kregen we het beeld van een politiek zeer geëngageerde artiest, zwaarmoedig misschien zelfs, die grote rollen op zowel Broadway als op Westend mocht spelen en die ook nog eens neoclassicistisch schildert.

Ondertekende had -overigens- voorafgaand, nog nooit van Lemper gehoord. Overuren draaien dus, om de ins and outs van deze -dus kennelijk toch wel beroemde- artiest uit te zoeken. Ute nam het -gelukkig- luchtig op, maar was wellicht een beetje overdonderd met de vragen die -tijdens een rit van het hotel naar het vliegveld- aan haar werden voorgelegd.

Publiek

“Sorry Ute, ik heb het gevoel dat ik eerlijk tegen je moet zijn. Ik kende je niet, en heb mij flink moeten inlezen voordat ik het aandurfde om met je te praten.”

“Arme jij, dat was veel lezen. Meer dan 25 jaar aan stof. 25 tot 30 jaar aan complete chaos”

“Ik schaam me diep… Ik heb me afgevraagd waarom ik je moest googlen terwijl je toch over de hele wereld optreedt. Ik denk dat het een beetje ligt aan de generatie waar ik toe behoor (ik ben 24) en mijn gebrek aan kennis over theater. Hoe zou jij je publiek omschrijven?”

“Mijn publiek is vrij divers, ik bedoel er is een groot gedeelte van het publiek wat mij kent van lang geleden, dus die zijn meer van rond mijn eigen leeftijd, dus ongeveer rond 50.”

“Een ouder publiek dus…”

“Dat is zeker de demografie, mensen van rond de 50 die me over al die jaren hebben gevolgd. Tegelijkertijd denk ik dat door de verschillende projecten die ik heb gedaan;  ik door de jaren heen ook een jonger publiek heb weten te bereiken, die wat meer geïnteresseerd zijn in de muziek die ik maak en niet vanwege mijn nalatenschap. En natuurlijk is er een gedeelte van rond de 70 die komen voor het repertoire geïnspireerd op oudere tijden en genieten van de liedjes die ze zo lang niet hebben gehoord. Dus ik zou zeggen dat er verschillende generaties en verschillende redenen zijn waarom mensen mijn concerten bezoeken.”

Fuck you…

“Je carrière wordt omschreven als een gepassioneerde en voortdurende toewijding aan kunst, politiek en geschiedenis. Dat klinkt zwaar. Voor de meeste artiesten lijkt politieke correctheid (als ze die überhaupt hebben)  meer een unique selling point te zijn, in plaats van een echte overtuiging. Heb je het gevoel dat politiek correct zijn nog steeds relevant is in de entertainment en kunst – industrie?”

“Ow, nee. Mensen hebben de behoefte niet om politiek correct te zijn en zijn degene met de meeste succes vaak bereid om grote commerciële compromissen te sluiten.”

“Waar doel je op?”

“Nou, het werkt misschien in Amerika net iets anders dan in Europa. Als je naar een ster zoals Lady Gaga kijkt, die met de meest verschrikkelijke kostuums optreedt en niets meer dan Fuck You tegen het publiek zegt… op een manier dat ze alleen maar uitbundig wil zijn (en het werkt nog goed ook…) dan zou ik zeggen dat dat niet het doel van politieke correctheid is.”

“Sommige artiesten maken veel compromissen tijdens hun carrière, om simpelweg te pleasen, en hier hebben ze vaak succes mee. Maar wie ben ik om te veroordelen? Ik had die periodes in het verleden ook. Ik voelde me niet gelukkig, maar efficiënt was het wel: Broadway etc. Tegelijkertijd had het niets te doen met waar mijn hart lag. Maar ik denk er nog steeds aan terug als een van de hoogtepunten. Zolang je niet voor de republikeinen gaat zingen denk ik dat je iedere weg in het leven moet uitproberen.”

“Toch lijken politiek en geschiedenis terugkerende thema in je werk te zijn. Vind je jezelf niet heel erg gefocused op het verleden?”

“Mijn basis-repertoire is echt het repertoire van de Weimar-republiek. Hier gaan we… Ik bedoel: ik ben een Duitser van na de oorlog en het is zo belangrijk om met dit repertoire een dialoog te starten. Met dit repertoire ben ik een ambassadrice van deze muziek. Ik treed hier mee op over de hele wereld, zelfs in landen die een belangrijke rol in de dialoog over dit verleden hebben. Ik zing het aan mensen die Duitsland hebben moeten ontvluchten en die de liedjes kennen uit hun verleden maar ook aan degene die niet over het verleden willen horen en degene die er geen spijt van hebben. Dus ja, mijn basis-repertoire is sterk verbonden met mij als artiest.”

“Maar is dit verleden nog wel relevant? Op dit moment zie je toch ook mondiale ontwikkelingen (politiek en economisch) die veel gelijkenissen vertonen met de Weimar-republiek? Heeft dit dan geen invloed op je werk?”

“Ach, de wereld heeft altijd wel problemen. Het is nooit anders geweest. Ik heb 25 jaar koude oorlog meegemaakt. Sinds 1989 is de wereld nog steeds bezig om zichzelf te definiëren. De wereld zal nooit vrede kennen, dat zit gewoon niet in de menselijke aard. Dus ja, ik zie altijd elementen van de Weimar republiek. En ik zou zelfs willen zeggen dat ondanks dat dit gedeelte van mijn repertoire zeer historisch en gevangen is in haat, er toch nog steeds een essentie in terug te vinden is: die dus nog steeds van toepassing is.”

Invloeden

“Ik las dat je in New York woont. Meteen moest ik denken aan artiesten die ook voor een ‘ballingschap’ kozen zoals Marlene Dietrich, Amalia Rodriguez of Nina Simone. Deze vorm van ballingschap was vaak van invloed op hun werk. Welk land heeft volgens jou de belangrijkste invloed op je carrière gehad?”

“Eigenlijk alle landen, mijn tijd in Parijs was zeer belangrijk. Zowel in de jaren 80 als in de jaren 90 ontwikkelde ik hier de liefde voor de Franse chanson, alle samenwerkingen die ik daar ben aangegaan zijn van invloed geweest. Ook mijn tijd in Londen was belangrijk. Natuurlijk was en is New York ook van grote invloed geweest. Je hebt daar zoveel invloeden van immigranten die hun artistieke erfgoed met zich mee brachten. Dus met andere woorden: ik haal inspiratie uit de plek waar ik ben. Soms gaat het om de plekken waar ik woon, maar juist vaak ook om de mensen met wie ik werk.”

“Even wat lichters… Ik las ergens dat je schildert… In een ‘neoclassicistische stijl’. Opvallend eraan vind ik het feit dat je de meeste waardering voor deze vorm van schilderkunst in de Verenigde Staten en Frankrijk hebt gekregen. Niet in Duitsland. Komt dit doordat neoclassicistisme iets is wat geassocieerd wordt met liberalisme, en dus populairder in landen als Frankrijk en Amerika is?”

“Ow ik weet eigenlijk niet of ik u überhaupt veel waardering voor heb gekregen. Ik heb ze niet zo vaak laten tentoonstellen.”

“Ik vond het zo’n opvallend stukje in je biografie… aangezien het zo gedefinieerd is. Neoclassicistisch notabene. Zelfs op wikipedia staat het zo vermeld.”

“Ow, geen idee. Ze staan al tien jaar in een magazijn. En ik heb al een tijdje niet meer geschilderd. Hoewel, een tijdje geleden heb ik het weer opgepakt in mijn nieuwe appartement in New York. Het heeft eigenlijk geen prioriteit voor me op het moment. Ik ben er ook niet zo heel zelfverzekerd over. Ik ben autodidactisch en schilder gewoon wat in mij op komt. De schilderijen zijn groot, wild en gek, en zijn zeer imponerend. Over tien jaar kom ik er misschien nog wel eens aan toe.”

Astor Piazzolla

“Voor je huidige optredens heb je gekozen voor een hommage aan de Argentijnse artiest: Astor Piazzolla. Je kiest wederom voor een artiest die: heimwee, nostalgie, politieke oppositie en transformatie in zijn muziek verwerkt. Waarom Piazzolla?”

“Ow, hij is de enigste Argentijnse componist waarbij ik aandurfde om te gaan vertolken. Hij groeide op in New York en werd beïnvloed door muziek uit Europa en omarmde verschillende culturen en verschillende invloeden. Piazzolla’s werk is geweldig dramatisch, melancholisch en poëtisch.”

Port d’Amsterdam?

“Op dit moment is muziek geïnspireerd op de naoorlogse jaren zeer populair dankzij artiesten als Amy Winehouse, Adele en misschien ook wel onze eigen Nederlandse Caro Emerald. Zie je jezelf als de voorloper van muzikale ‘revivals’?”

“Dat durf ik niet te zeggen. In het geval van mijn projecten met het werk van Kurt Weill was ik zeer zeker de eerste en voelde ik me gelukkig dat ik de eerste was die dat kon gaan doen.”

“Wat kunnen we in de toekomst nog meer van je verwachten? blijft de focus liggen op bijna vergeten artiesten?”

“Niet perse, ik ga binnenkort met een vierkoppig strijkorkest iets doen. En binnenkort kom ik met een project waarbij ik de poëzie van Charles Bukowski zal gaan zingen. Het is een heel avontuurlijk en avant-gardistisch project. Ik weet zeker dat het Nederlandse publiek ervan zal gaan genieten. Ik heb nog zoveel in de planning staan.”

“Maandag 30 januari treed je op in Amsterdam. Is er een kans dat het publiek je beroemde vertolking van het nummer: ‘Port d’Amsterdam’ te horen zal krijgen?”

“Ja natuurlijk ga ik dat doen, het is een van mijn meest favoriete nummers.”